Qo‘l yuritmali tikuv mashinasi. Mashinani ishga tayyorlash va ipsiz tikish
Tikuv mashinalari qo‘l, oyoq va elektr yuritmali bo‘ladi; darslikda qo‘l yuritmali mashina o‘rganiladi. Uning asosiy qismlari: platforma, tana, maxovik, ip o‘ragich, baxya rostlagichi, yuqori ip rostlagichi, ip tortkich, igna yuritkich, qisish tepkisi, igna plastinkasi va moki. Qo‘l yuritma tishli g‘ildiraklar orqali dastaning harakatini maxovikka uzatadi, maxovik valni aylantiradi va igna harakatga keladi. Mashinada faqat o‘qituvchi ruxsat bergan va kuzatib turgan paytda ishlanadi, ignaga barmoq yaqinlashtirilmaydi. Gigiyena: yorug‘lik ignaga old yoki chap tomondan tushadi, stul igna to‘g‘risida turadi, gavda stoldan 10–15 sm uzoqda to‘g‘ri tutiladi, ko‘zdan igna 30–35 sm bo‘ladi. Ishga tayyorlashda baxya yirikligi rostlanadi (0–4 mm), igna ariqchasi ip o‘tadigan tomonga qaratib mahkamlanadi, naychaga ip o‘raladi va ustki hamda ostki iplar o‘tkaziladi; igna almashtirishni faqat kattalar bajaradi.
| Gazlama | Baxya uzunligi |
|---|---|
| qalin | 3–4 mm |
| yupqa | 1,5–2 mm |
Tikuv ustaxonasida mashina bir tekis ritmda ishlaydi va choklar bir xil chiqadi. Tezlik bir tekis bo‘lmasa, choklar notekis bo‘lib qoladi.
Tikuvchi, to‘quv fabrikasi ishchisi va mashina ta’mirchisi mashinaning bir tekis ishlashiga e’tibor beradi.
Chiziqli daftar varag‘ida bir xil masofada qisqa chiziqchalarni bir tekis ritmda chizib chiqing va natijani tekshiring.
Rasm bo‘yicha o‘yin: mashinaning chizmasiga 8 ta qism nomi yozilgan kartochkalar tegishli joyga qo‘yiladi. Haqiqiy mashina o‘qituvchi qo‘lida ko‘rsatiladi, bolalar faqat qismlarni ko‘rib, ularga qo‘l tegizmay nomlarini aytadi.