ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Texnologiya

Chorvachilik asoslari

Darslar 110–115 · 6 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
111

Chorvachilikda naslchilik ishlari. Chorva mollarini parvarish qilish va mahsulot sifatini oshirish

Darslik: 221-bet
MaqsadNaslchilik, nasldor buqalar va sersut sigirlarni boqish va parvarish qilish asoslarini bilish.
Yangi so‘zlar
naslchilik · breedingnasldor buqa · breeding bullratsion · feed rationsut mahsuldorligi · milk yield
Tushuntirish

Nasldor buqalar bilan avlod olinadi. Ularning ozuqasini haddan tashqari kuchaytirish ham, kamaytirish ham yaramaydi: doim kuchli oziq tanani yog‘ bosishiga, sifatsiz yem esa zaiflashuviga olib keladi. Shuning uchun ilmiy asosda ratsion tuziladi: avlod olish davrida har 100 kg tirik vazn uchun 1,3 kg oziq birligi va 140 g hazm bo‘ladigan protein rejalashtiriladi. Qoramollardan asosiy mahsulot sut va go‘sht; teri, ichki organlar, jun, shox va tuyoq qo‘shimcha mahsulot hisoblanadi. Sersut sigir yem-xashakni yuqori darajada sutga aylantiradi, yelini katta bo‘lib yil sayin kattalashadi. Sutdorligi oziqaning me’yori va kaloriyasiga bog‘liq; oziqaga e’tibor berilmasa, sigir tez oriqlaydi. Buqalar kuchli va kutilmaganda xavfli bo‘lishi mumkin: bolalar ularga yaqinlashmaydi, fermada faqat o‘qigan xodimlar va kattalar bilan birga yuradi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sayohatga chiqayotgan guruh ovqat va suvni juda kam yoki juda ko‘p olmasligi kerak. Muvozanat topilsa, na ochlik, na isrofgarchilik bo‘ladi.

Kim ishlatadi

Chorvador, veterinar va sport murabbiyi to‘g‘ri miqdorni hisoblab, ovqatlanishni rejalashtiradi.

Bugun sinab ko‘ring

Issiq kunda salqin kundagiga qaraganda ko‘proq ichging kelishini payqab, yana kimlar o‘shanda ko‘proq suv talab qilishini ayting.

Namunalar
Buqa 600 kg bo‘lsa, 1,3 × 6 = 7,8 oziq birligi kerak (100 kg ga 1,3).
Shu buqa uchun hazm bo‘ladigan protein 140 × 6 = 840 g.
Sinfda faoliyat

Hisoblash: 500 kg li buqa uchun kunlik oziq birligi va proteinni (100 kg ga 1,3 va 140 g) hisoblang. Ferma ekskursiyasida hayvonlarga o‘qituvchi ruxsatisiz yaqinlashmang.

Mashq
1
Buqani haddan tashqari semirtirish nimaga olib keladi?
2
Qoramolning asosiy mahsulotlari?
3
400 kg li buqa uchun oziq birligi nechta (100 kg ga 1,3)?
4
Nega oziqaga e’tibor berilmasa, sersut sigir oriqlaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBeshinchi sinf qo‘llanmasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →