ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Hayvonlarni himoya qilish; hayvonlar bo‘yicha takrorlash

Darslar 16–17 · 2 ta dars · Y.V. Malikova, S.V. Kosyanenko. Tabiiy fanlar 4-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; S.V. Kosyanenko, Y.V. Malikova, O.E. Tigay. Tabiiy fanlar 4-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
17

O‘zingizni tekshirib ko‘ring: hayvonlar

Darslik: 1-qism, 72–75-betlar
MaqsadHayvonlar bo‘limini takrorlash: hayvon guruhlari, yashash muhitlari, oziq zanjiri, evolyutsiya va muhofaza.
Yangi so‘zlar
sudralib yuruvchi · reptilesuvda ham quruqlikda yashovchi · amphibiancho‘l · desert
Tushuntirish

Takrorlash vaqti. Hayvonlar umurtqali (sutemizuvchilar, qushlar, sudralib yuruvchilar, suvda ham quruqlikda yashovchilar, baliqlar) va umurtqasizlarga bo‘linadi. Ular uch muhitda yashaydi: quruqlik-havo, suv va tuproq. Har bir hayvon muhitiga moslashgan: baliq jabra bilan nafas oladi, cho‘l hayvonlari esa suvni tejaydi va issiqdan yashirinadi. Oziq zanjiri doim o‘simlikdan boshlanadi. Dinozavrlar sudralib yuruvchilar edi, bugungi qushlar esa ularning avlodlaridir. Inson hayvonlarga zarar ham, foyda ham yetkazadi, noyob turlarni esa Qizil kitob va qo‘riqxonalar himoya qiladi. Dinozavrlarning ba’zi nomlari ularning ko‘rinishini ifodalaydi: tiranozavr — «zolim kaltakesaklar qiroli», tritseratops — «uch shoxli yuz», braxiozavr — «qo‘lli kaltakesak» degan ma’noni bildiradi.

DinozavrMa’nosi
Tiranozavrzolim kaltakesaklar qiroli
Tritseratopsuch shoxli yuz
Braxiozavrqo‘lli kaltakesak
Yirtqich hayvonlar go‘sht bilanoziqlanadi.1 / 4

Qaysi guruhga kiradi?

🧩 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Hayvonot bog‘iga borishdan oldin sinf qaysi hayvon qayerda yashashini yozib chiqadi. Bog‘da hammasini osonroq topishadi.

Kim ishlatadi

Hayvonot bog‘i gidlari, o‘qituvchilar

Bugun sinab ko‘ring

Do‘stingizga hayvon nomini ayting, u nima yeyishini topsin.

Namunalar
Cho‘lda yashamaydigan hayvonlar: qurbaqa va dengiz yulduzi; cho‘lda yashaydiganlar: tuya, kaltakesak, jayron.
Qizil kitobga kirmagan hayvon — oddiy chumchuq; irbis va xongul esa kiritilgan.
Sinfda faoliyat

«Hayvonlar viktorinasi»: jamoalarga bo‘linib, sinf doskasida 10 ta savolga javob bering: guruh, muhit, oziq zanjiri, Qizil kitob. Eng ko‘p to‘g‘ri javobga ega jamoa g‘olib.

Mashq
1
Quyidagilarni guruhlarga ajrating: ilon, burgut, delfin, qurbaqa, sazan.
2
Qaysi hayvon cho‘lda yashamaydi: tuya, jayron, kaltakesak yoki qurbaqa?
3
Quyon, burgut, o‘t, ilon bilan oziq zanjirini tuzing.
4
Dinozavrlar nega yo‘q bo‘lib ketgan, deb hisoblanadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTuxum do‘konga qanday keladi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →