O‘zingizni tekshirib ko‘ring: inson tanasi
Bu bo‘limda tanamizning tuzilishini o‘rgandik. Ichki a’zolar (miya, yurak, o‘pka, oshqozon, jigar) tizimlarga birlashadi: asab, ovqat hazm qilish, nafas olish, qon aylanish tizimi. Hujayralar turlicha: eritrotsit yumaloq yostiqchaga o‘xshaydi va kislorod tashiydi; leykotsit — himoyachi; nerv hujayrasi uzun o‘simtalari orqali signal uzatadi; o‘pka hujayralari pufakka o‘xshaydi; mushak hujayralari qisqaradi. Asab tizimi misoli: ko‘zga qum tushsa, ko‘zdagi sezgi nuqtalari miyaga signal yuboradi, miya «ko‘zni tozalash» buyrug‘ini beradi, ko‘z yoshi bezlari yosh chiqaradi. Shifokor asboblari: stetoskop — nafas va yurak tovushini eshitish, termometr — harorat, tonometr — qon bosimi. Mikroskop esa shifokor ko‘rigidan ko‘ra laboratoriyada qo‘llanadi.
| Asbob | Nima qiladi |
|---|---|
| Stetoskop | nafas va yurak urishini eshitish |
| Termometr | tana harorati |
| Qon bosimi o‘lchagich | qon bosimi |
Qaysi guruhga kiradi?
Haydovchi yo‘lga chiqishdan oldin g‘ildirak, chiroq va tormozni birma-bir tekshiradi. Takrorlash darsi ham bilganlarni qismma-qism tekshiradi.
Haydovchilar, uchuvchilar
Do‘stingizga yurak yoki o‘pka nima qilishini bitta jumlada ayting.
«Tana tizimlari»: bolalar guruhlarga bo‘linib, bitta tizim haqida (asab, hazm, nafas, qon) 3 daqiqada qisqa sahna ko‘rsatadi yoki chizma tushuntiradi.