60
Cho‘rtanbaliq va mushuk
Darslik: 4-qism, 29–33-betlar
MaqsadIvan Krilovning «Cho‘rtanbaliq va mushuk» masali haqida umumiy ma’lumot berish; masal janrini tushunish; o‘z masalimiz ibratini aniqlash.
Yangi so‘zlar
masal · fableibrat · moral lessonhunar · craftkulgu · mockery, laughter
Tushuntirish
Rus yozuvchisi, masalchi Ivan Krilov 1769-yilda tug‘ilgan; uning 230 dan ortiq masali to‘qqizta to‘plamda nashr etilgan. Darslikda uning «Cho‘rtanbaliq va mushuk» masali berilgan; u o‘z kasbini qoldirib, boshqa hunarga urinish noto‘g‘ri ekanini kulgi bilan tanqid qiladi. Biz masalni qayta aytmaymiz, o‘z masalimizni o‘qiymiz. Masal — hayvonlar yoki narsalar tilidan odamlarning kamchiligini ko‘rsatadigan qisqa asar, uning oxirida ibrat bo‘ladi. Ibratni o‘z so‘zimiz bilan va hayotdagi misol bilan tushuntiramiz.
Namunalar
Masal «Laylak va qaldirg‘och». Laylak qaldirg‘ochning uya yasashini ko‘rib: «Men ham shunday kichik uya yasayman», deb mayda loy bo‘laklarini yig‘a boshladi. Uzun oyoqlari uni to‘sdi, tumshug‘i esa loyni ushlay olmadi. Qaldirg‘och uyasini bitirib bo‘lgunicha laylak charchab qoldi. Qo‘shnilar kulishdi. Laylak o‘z balandligidagi katta in qurdi va undan xursand bo‘ldi. Ibrat: har kim o‘z imkoniga mos ishni qilsa, yaxshi chiqadi.
Ibrat: o‘z imkoniyatingni bil va ishingni sevib qil.
Sinfda faoliyat
«Ibratni toping»: bolalar masal ibratini bir gapda yozadi va hayotdan misol keltiradi.
Mashq
1
Laylak nimani yasamoqchi bo‘ldi?
Qaldirg‘ochnikidek kichik uya
2
Nima uchun uddalay olmadi?
Oyoqlari uzun, tumshug‘i loy ushlay olmadi.
3
Laylak oxirida nima qildi?
O‘ziga mos katta in qurdi.
4
Masal ibratini ayting.
Har kim o‘z imkoniga mos ish qilgani yaxshi.
5
Ivan Krilov kim?
Rus masalchisi