2
Buyuk mehring
Darslik: 1-qism, 11–14-betlar
MaqsadShe’rning tuzilishini (misra, band, qofiya, takror) bilish; she’rni ifodali o‘qish.
Yangi so‘zlar
misra · line of a poemband · stanzaqofiya · rhymemadh · praise
Tushuntirish
Darslikda Nazarmat Egamnazarovning «Buyuk mehring» she’ri bor: u O‘zbekistonni, ona tilni va mustaqillikni ulug‘laydi, buyuk ajdodlarni eslaydi. Biz she’rni qayta aytmaymiz. She’r misralardan, misralar esa bandlardan tuziladi. Ba’zi satr oxiridagi so‘zlar bir xil jaranglaydi — bu qofiya. Ayrim she’rlarda bir satr har bandda takrorlanadi — bu takror. She’rni ifodali o‘qiganda tinish belgilariga va hissiyotga e’tibor beramiz.
Namunalar
«Mustaqillik bayrami». Birinchi sentabr kuni shahrimizda bayram bo‘ladi. Maktabimiz oldida bayroqlar hilpiraydi. Direktor mustaqillik bizga o‘z yo‘limizni o‘zimiz tanlash imkonini berganini aytdi. Biz Vatan haqida she’rlar o‘qidik. Men yurtimizning nomi she’rda qanchalik chiroyli jaranglashini sezdim. Kechqurun oilam bilan sayilga bordik, hamma kulib, kuylab yurardi.
Mening to‘rtligim: «Quyosh chiqsa, dala kular, / Mehnatsevar elim yurar. / Tinchlik bo‘lsa, yurtda baxt bor, / Mehr bo‘lsa, ko‘ngilda bahor.» Qofiyadosh so‘zlar: kular — yurar, bor — bahor.
Sinfda faoliyat
«Qofiya zanjiri»: o‘qituvchi so‘z aytadi, bolalar navbat bilan qofiyadosh so‘z topadi; topolmagan o‘yindan chiqadi.
Mashq
1
Matnda bayram qachon bo‘ladi?
Birinchi sentabr kuni
2
Direktor mustaqillik haqida nima dedi?
U o‘z yo‘limizni o‘zimiz tanlash imkonini bergan.
3
Bola she’rda nimani sezdi?
Yurt nomi chiroyli jaranglashini
4
To‘rtlikdagi qofiyadosh juftliklarni ayting.
kular – yurar; bor – bahor
5
She’rda «band» nima?
Bir necha misradan iborat bo‘lak