misra · line of a poemband · stanzaqofiya · rhymemadh · praise
Tushuntirish
Darslikda Nazarmat Egamnazarovning «Buyuk mehring» she’ri bor: u O‘zbekistonni, ona tilni va mustaqillikni ulug‘laydi, buyuk ajdodlarni eslaydi. Biz she’rni qayta aytmaymiz. She’r misralardan, misralar esa bandlardan tuziladi. Ba’zi satr oxiridagi so‘zlar bir xil jaranglaydi — bu qofiya. Ayrim she’rlarda bir satr har bandda takrorlanadi — bu takror. She’rni ifodali o‘qiganda tinish belgilariga va hissiyotga e’tibor beramiz.
She’r qismi
Nima
misra
she’rning bir qatori
band
bir necha misra
qofiya
oxiri bir xil jaranglaydi
takror
qaytariluvchi band yoki so‘z
Qaysi guruhga kiradi?
🎼 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Bayramdan oldin bola she’r o‘qishni mashq qildi. Qayerda to‘xtashni va ovozini qayerda ko‘tarishni sinab ko‘rdi.
Kim ishlatadi
Aktyorlar, qo‘shiqchilar
Bugun sinab ko‘ring
Biror tanish gapni ovozingizni o‘zgartirib, ifodali o‘qing.
Namunalar
«Mustaqillik bayrami». Birinchi sentabr kuni shahrimizda bayram bo‘ladi. Maktabimiz oldida bayroqlar hilpiraydi. Direktor mustaqillik bizga o‘z yo‘limizni o‘zimiz tanlash imkonini berganini aytdi. Biz Vatan haqida she’rlar o‘qidik. Men yurtimizning nomi she’rda qanchalik chiroyli jaranglashini sezdim. Kechqurun oilam bilan sayilga bordik, hamma kulib, kuylab yurardi.
Mening to‘rtligim: «Quyosh chiqsa, dala kular, / Mehnatsevar elim yurar. / Tinchlik bo‘lsa, yurtda baxt bor, / Mehr bo‘lsa, ko‘ngilda bahor.» Qofiyadosh so‘zlar: kular — yurar, bor — bahor.
Sinfda faoliyat
«Qofiya zanjiri»: o‘qituvchi so‘z aytadi, bolalar navbat bilan qofiyadosh so‘z topadi; topolmagan o‘yindan chiqadi.