20
Masalalar yechish
Darslik: 1-qism, 20-dars, 61–63-betlar
MaqsadKo‘p amalli masalalarni ifoda tuzib yechish (masalalar yechish mashqi).
Yangi so‘zlar
ko‘p amalli masala · multi-step problemqaytim · change (money back)tenglama · equationyig‘indi · sum
Tushuntirish
Ko‘p amalli masalani qismlarga bo‘lamiz: har bir qadamda nimani topish mumkinligini aniqlaymiz. So‘ng butun yechimni bitta ifoda bilan yozamiz va amallar tartibiga rioya qilamiz: avval qavslar ichi, keyin ko‘paytirish va bo‘lish, so‘ng qo‘shish va ayirish. Tenglamada noma’lum hadni qoidaga ko‘ra topamiz.
Namunalar
Narxi 2 400 so‘mdan 5 ta daftar: 2 400 × 5 = 12 000; 20 000 so‘m berilsa, qaytim 20 000 − 12 000 = 8 000 so‘m.
(x + 5) × 3 = 36 → x + 5 = 36 : 3 = 12 → x = 12 − 5 = 7.
Sinfda faoliyat
«Ifodani top»: o‘qituvchi masala o‘qiydi, bolalar uni bitta ifoda bilan yozadi va doskada solishtiradi.
Mashq
1
Dilnoza 3 kg olmani 12 000 so‘mdan va 2 kg nokni 15 000 so‘mdan sotib oldi, sotuvchiga 100 000 so‘m berdi. Qaytim necha so‘m?
34000
2
Velosipedchi 3 soat 14 km/h, keyin 2 soat 18 km/h tezlikda yurdi. U jami necha km yo‘l bosdi?
78
3
6 usta har biri kuniga 8 tadan stul yasaydi. 240 ta stulni necha kunda yasaydi?
5
4
(x + 15) × 4 = 100 tenglamani yeching.
10