133
Berilgan gradus o‘lchovi bo‘yicha burchakni yasash
Darslik: 4-qism, 133-dars, 78–79-betlar
MaqsadBurchak yasashni mustahkamlash: aylana markazidagi burchak, uchburchak yasash, burchakni teng ikkiga bo‘lish.
Yangi so‘zlar
markaziy burchak · central angleuchburchak yasash · drawing a triangleteng ikkiga bo‘lish · halvingto‘la burchak · full angle
Tushuntirish
Aylana markazidan ikkita radius o‘tkazsak, ular orasidagi burchak markaziy burchak. U to‘la burchak (360°) ning qismi sifatida yoziladi: 60° markaziy burchak to‘la burchakning 60/360 = 1/6 qismi. Berilgan ikki burchak bo‘yicha uchburchak yasash uchun asos chizamiz, uning uchlarida shu burchaklarni yasaymiz, nurlar kesishgan joy uchinchi uch bo‘ladi. Burchakni teng ikkiga bo‘lish uchun uning gradus o‘lchovini 2 ga bo‘lib, shu burchakni yasaymiz.
Namunalar
Asosi uchlarida 40° va 70° burchak bo‘lgan uchburchakning uchinchi burchagi 180° − 40° − 70° = 70°.
80° li burchakni teng ikkiga bo‘lsak, har bir qismi 80 : 2 = 40°.
Sinfda faoliyat
«Doira soati»: bolalar karton doira chizib, markazdan 30° dan radiuslar yasaydi va doira nechta teng sektorga bo‘linganini aytadi (360 : 30 = 12).
Mashq
1
Aylananing markazidagi 40° li burchak to‘la burchakning qanday qismi?
1/9
2
Uchburchakning ikkita burchagi 40° va 70°. Uchinchisi necha gradus?
70
3
80° li burchak teng ikkiga bo‘lindi. Har bir qism necha gradus?
40
4
Qo‘shni burchaklardan biri 150°. Ikkinchisi necha gradus?
30
5
Markaziy burchaklari 45° dan bo‘lgan 3 ta sektor yonma-yon qo‘yildi. Umumiy burchak necha gradus?
135