131
Burchakni transportir bilan o‘lchash
Darslik: 4-qism, 131-dars, 72–74-betlar
MaqsadTransportir bilan o‘lchash: aralash mashqlar – burchak turlari, yig‘indi va ayirma, to‘rtburchak burchaklari, aylana bo‘laklari.
Yangi so‘zlar
aralash mashq · mixed exerciseburchak turi · kind of anglesektor burchagi · angle of a sectorburilish · turn
Tushuntirish
Bu darsda burchaklarni o‘lchash, turini aniqlash, qo‘shish va ayirishni birga ishlatamiz. Esda tuting: o‘tkir < 90°, to‘g‘ri = 90°, o‘tmas > 90° va < 180°, yoyiq = 180°; qo‘shni burchaklar yig‘indisi 180°; uchburchak burchaklari yig‘indisi 180°; to‘rtburchakning to‘rtta burchagini o‘lchab qo‘shsak, 360° chiqadi; to‘la aylanish 360°. Doirani n ta teng sektorga bo‘lsak, har birining markaziy burchagi 360° : n.
Namunalar
Uchburchakning burchaklari 90° va 35° bo‘lsa, uchinchisi 180° − 90° − 35° = 55°.
Doira 10 ta teng sektorga bo‘lindi: 360° : 10 = 36°.
Sinfda faoliyat
«Burchak estafetasi»: jamoalar navbat bilan doskada berilgan burchakni o‘lchaydi yoki turini aytadi; to‘g‘ri javob uchun ball beriladi.
Mashq
1
35°, 120°, 90° va 170° burchaklardan nechtasi o‘tmas?
2
2
25° va 65° li burchaklar yonma-yon qo‘yildi. Hosil bo‘lgan burchak necha gradus?
90
3
To‘g‘ri burchakli uchburchakda ikki burchak 90° va 35°. Uchinchisi necha gradus?
55
4
Doira 10 ta teng sektorga bo‘lindi. Har bir sektorning markazdagi burchagi necha gradus?
36
5
To‘rtburchakning uchta burchagi 80°, 95° va 70°. To‘rtinchi burchagi necha gradus?
115