ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Transportir bilan burchak o‘lchash

Darslar 134–136 · 3 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
130

Burchakni transportir bilan o‘lchash

Darslik: 4-qism, 130-dars, 69–71-betlar
MaqsadTransportir bilan o‘lchashni mustahkamlash: qo‘shni burchaklar yig‘indisi, uchburchak burchaklari.
Yangi so‘zlar
qo‘shni burchaklar · adjacent anglesburchaklar yig‘indisi · sum of anglesuchburchak · triangleyoyiq burchak · straight angle
Tushuntirish

Yoyiq burchakni bir nur ikkita burchakka ajratsa, bu burchaklar gradus o‘lchovlarining yig‘indisi doim 180° bo‘ladi. Uchburchakning uchala burchagini o‘lchab qo‘shsak, yig‘indi 180° chiqadi (o‘lchash xatoligi bir-ikki gradusga farq qilishi mumkin). Bundan noma’lum burchakni topish mumkin: ikki burchak ma’lum bo‘lsa, uchinchisi = 180° − birinchi − ikkinchi.

αβ
0306090120150180

120° — o‘tmas burchak (90° dan katta)

🪧 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

To‘g‘ri yo‘lga yon yo‘l 60° burchak ostida qo‘shiladi. Narigi tomondagi burchak 180° − 60° = 120°.

Kim ishlatadi

Yer o‘lchovchilar, xarita tuzuvchilar

Bugun sinab ko‘ring

To‘g‘ri chiziq va uning bir tomonida 70° burchakni tasavvur qiling. Narigi tomonda necha gradus?

Namunalar
115°?
Yoyiq burchakni 115° va ? ga ajratdi: ? = 180° − 115° = 65°.
62°48°?ABC
Uchburchakning burchaklari 62° va 48° bo‘lsa, uchinchisi 180° − 62° − 48° = 70°.
Sinfda faoliyat

«Uchta burchak bir chiziqda»: bolalar qog‘ozga uchburchak chizib, uchala burchagini har xil rangga bo‘yaydi. Burchaklarni qo‘l bilan yirtib oladi (qaychisiz) va uchlarini bir nuqtaga qo‘yib yonma-yon teradi. Ular birgalikda yoyiq burchak (180°) hosil qilishini ko‘radi.

Mashq
1
Yoyiq burchak nur bilan ikkiga ajratildi, bir burchak 115°. Ikkinchisi necha gradus?
2
Yoyiq burchak nur bilan ikki burchakka ajratildi, bittasi ikkinchisidan ikki marta katta. Kichigi necha gradus?
3
To‘g‘ri burchak nur bilan ikki burchakka ajratildi, birinchisi 30°. Ikkinchisi necha gradus?
30°?
4
Uchburchakning ikki burchagi 62° va 48°. Uchinchi burchagi necha gradus?
5
Uchburchakning burchaklari yig‘indisi necha gradusga teng chiqadi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMomaqaldiroq nega keyin eshitiladi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →