ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Konus va uning yoyilmasi, masalalar yechish

Darslar 128–130 · 3 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
125

Konus va uning yoyilmasi

Darslik: 4-qism, 125-dars, 52–54-betlar
MaqsadKonus yoyilmasi: doira va sektor; sektor yoyi asos aylanasiga teng.
Yangi so‘zlar
sektor · sectoryoy · arckonus yoyilmasi · net of a coneaylana uzunligi · length of the circle
Tushuntirish

Konus yoyilmasi ikki qismdan iborat: asos – doira va yon sirt – sektor (doiraning bir qismi). Sektorning yoyi uzunligi konus asosi aylanasining uzunligiga teng. Doirani bir nechta teng sektorlarga bo‘lsak, ularning yuzlari teng bo‘ladi; sektor butun doiraning ulushi sifatida yoziladi: 8 ta teng sektordan 3 tasi – 3/8.

Konus yoyilmasiQismlar
asosdoira
yon sirtsektor

Yoyilma: doira va sektor. Yasovchi l = 5 sm; sektor yoyi = asos aylanasi (25,12 sm); sektor burchagi ≈ 288°

🗞️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bozorda sotuvchi yong‘oq uchun yassi qog‘ozni konus qilib o‘raydi. Yassi qog‘oz doiraning bo‘lagi, ya’ni sektor.

Kim ishlatadi

Bozor sotuvchilari, voronka ustalari

Bugun sinab ko‘ring

Qog‘ozni o‘rab konus yasang va yassi qog‘oz uchli shaklga aylanishini ko‘ring.

Namunalar
18
Qismlarni bosib bo‘yang
Doira yuzi 120 cm², 8 ta teng sektorga bo‘lindi: bitta sektor 120 : 8 = 15 cm².
Konus asosining aylanasi 20 cm bo‘lsa, yoyilmadagi sektorning yoyi ham 20 cm.
Sinfda faoliyat

«Qog‘oz qalpoq»: bolalar doiradan sektorni kesib (kattalar yordamida), uni o‘rab konus qalpoq yasaydi va sektor yoyi asos aylanasiga aylanishini kuzatadi.

Mashq
1
Konus yoyilmasi nechta bo‘lakdan iborat?
2
Doira 8 ta teng sektorga bo‘lingan. 3 ta sektor doiraning qanday qismi?
3
Doira yuzi 120 cm², u 8 ta teng sektorga bo‘lindi. Bitta sektor yuzi necha cm²?
4
Konus asosi aylanasining uzunligi 20 cm. Yoyilmadagi sektor yoyi necha cm?
5
6 ta shunday konus yoyilmasida jami nechta bo‘lak (doira va sektor) bor?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTog‘larimizda vulqon bormi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →