125
Konus va uning yoyilmasi
Darslik: 4-qism, 125-dars, 52–54-betlar
MaqsadKonus yoyilmasi: doira va sektor; sektor yoyi asos aylanasiga teng.
Yangi so‘zlar
sektor · sectoryoy · arckonus yoyilmasi · net of a coneaylana uzunligi · length of the circle
Tushuntirish
Konus yoyilmasi ikki qismdan iborat: asos – doira va yon sirt – sektor (doiraning bir qismi). Sektorning yoyi uzunligi konus asosi aylanasining uzunligiga teng. Doirani bir nechta teng sektorlarga bo‘lsak, ularning yuzlari teng bo‘ladi; sektor butun doiraning ulushi sifatida yoziladi: 8 ta teng sektordan 3 tasi – 3/8.
Namunalar
Doira yuzi 120 cm², 8 ta teng sektorga bo‘lindi: bitta sektor 120 : 8 = 15 cm².
Konus asosining aylanasi 20 cm bo‘lsa, yoyilmadagi sektorning yoyi ham 20 cm.
Sinfda faoliyat
«Qog‘oz qalpoq»: bolalar doiradan sektorni kesib (kattalar yordamida), uni o‘rab konus qalpoq yasaydi va sektor yoyi asos aylanasiga aylanishini kuzatadi.
Mashq
1
Konus yoyilmasi nechta bo‘lakdan iborat?
2
2
Doira 8 ta teng sektorga bo‘lingan. 3 ta sektor doiraning qanday qismi?
3/8
3
Doira yuzi 120 cm², u 8 ta teng sektorga bo‘lindi. Bitta sektor yuzi necha cm²?
15
4
Konus asosi aylanasining uzunligi 20 cm. Yoyilmadagi sektor yoyi necha cm?
20
5
6 ta shunday konus yoyilmasida jami nechta bo‘lak (doira va sektor) bor?
12