11
Takrorlash. Yuza va perimetr
Darslik: 1-qism, 11-dars, 34–36-betlar
MaqsadTo‘g‘ri to‘rtburchak, kvadrat va muntazam ko‘pburchakning perimetri hamda yuzini takrorlash.
Yangi so‘zlar
perimetr · perimeteryuz · areamuntazam ko‘pburchak · regular polygontomon · side
Tushuntirish
Ko‘pburchak perimetri – barcha tomonlari uzunliklarining yig‘indisi. To‘g‘ri to‘rtburchak: P = (a + b) × 2, S = a × b. Kvadrat: P = a × 4, S = a × a. Muntazam ko‘pburchakning barcha tomonlari teng, shuning uchun n tomonli bo‘lsa, P = a × n. Yuz kvadrat birliklarda (cm², m²) o‘lchanadi.
Namunalar
Bo‘yi 18 cm, eni 7 cm bo‘lgan to‘g‘ri to‘rtburchak: P = (18 + 7) × 2 = 50 cm, S = 18 × 7 = 126 cm².
Tomoni 14 dm bo‘lgan muntazam beshburchak: P = 14 × 5 = 70 dm.
Sinfda faoliyat
«Xonani o‘lchaymiz»: guruhlar sinf doskasi yoki daftar varag‘ining bo‘yi va enini o‘lchab, perimetri va yuzini hisoblaydi.
Mashq
1
Bo‘yi 25 m, eni 12 m bo‘lgan bog‘ning perimetri necha metr?
74
2
Tomoni 9 cm bo‘lgan kvadratning yuzi necha cm²?
81
3
Tomoni 8 cm bo‘lgan muntazam oltiburchakning perimetri necha cm?
48
4
To‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi 360 m², bo‘yi 24 m. Eni necha metr?
15