13
10 ga bo‘linish alomati
Darslik: 1-qism, 13-dars, 40–42-betlar
Maqsad10 ga bo‘linish alomatini bilish va qo‘llash.
Yangi so‘zlar
bo‘linish alomati · divisibility ruleoxirgi raqam · last digit10 ga karrali · multiple of 10yaxlit son · round number
Tushuntirish
10 ga bo‘linish alomati: agar son 0 raqami bilan tugasa, u 10 ga bo‘linadi; boshqa raqam bilan tugasa, bo‘linmaydi. 10 ga bo‘linganda sonning oxiridagi nolni olib tashlash kifoya: 3 450 : 10 = 345. Ifodaning qiymati 10 ga bo‘linishini bilish uchun avval qiymatni hisoblab, oxirgi raqamiga qaraymiz.
Namunalar
1 200 oxiri 0 bilan tugaydi, demak 1 200 : 10 = 120. 4 051 oxiri 1 bilan tugaydi, shuning uchun 10 ga bo‘linmaydi.
25 × 4 = 100, oxiri 0 – ko‘paytma 10 ga bo‘linadi.
Sinfda faoliyat
«Nol bilan tugasa»: o‘qituvchi sonlar aytadi; 10 ga bo‘linsa, bolalar o‘rnidan turadi, bo‘linmasa, o‘tiradi.
Mashq
1
340, 705, 1 200, 4 051, 90 sonlaridan 10 ga bo‘linadiganlarini yozing.
340, 1 200, 90
2
47* soni 10 ga bo‘linishi uchun yulduzcha o‘rniga qaysi raqam qo‘yiladi?
0
3
2 450 ta olma 10 tadan qutilarga joylandi. Nechta quti kerak bo‘ldi?
245
4
1 340 + 2 870 + 590 yig‘indisi 10 ga bo‘linadimi?
Ha, yig‘indi 4 800 – 0 bilan tugaydi