☰ Mundarija · Matematika

Prizma yoyilmasi, piramida

Darslar 121–123 · 3 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
118

Uchburchak va piramida

Darslik: 4-qism, 118-dars, 31–33-betlar
MaqsadUchburchak va piramida: piramidaning asosi, yon yoqlari va uchi; uchburchakli va to‘rtburchakli piramida.
Yangi so‘zlar
piramida · pyramidpiramida uchi · apexasos · baseyon yoq · side face
Tushuntirish

Piramidaning bitta asosi bor – u istalgan ko‘pburchak bo‘lishi mumkin. Yon yoqlari uchburchaklar bo‘lib, ularning hammasi bitta nuqtada – piramida uchida tutashadi. Asosi uchburchak bo‘lgan piramida uchburchakli piramida, kvadrat bo‘lgan piramida to‘rtburchakli piramida deyiladi. Uchburchakli piramidada 4 ta yoq, 6 ta qirra va 4 ta uch bor. To‘rtburchakli piramidada 5 ta yoq, 8 ta qirra va 5 ta uch bor.

Namunalar
Misr piramidalari – to‘rtburchakli piramida: asosi kvadrat, 4 ta yon yog‘i uchburchak.
Uchburchakli piramidada hamma yoqlar uchburchak: 4 ta.
Sinfda faoliyat

«Piramida modeli»: plastilin sharchalar va tayoqchalar yordamida uchburchakli va to‘rtburchakli piramida modelini yasab, uch va qirralarni sanash.

Mashq
1
Uchburchakli piramidaning nechta yog‘i bor?
2
Uchburchakli piramidaning nechta qirrasi bor?
3
To‘rtburchakli piramidaning nechta qirrasi bor?
4
To‘rtburchakli piramidaning yon yoqlari qanday shakl va nechta?
5
Uchburchakli piramidaning yoqlari va uchlari sonining yig‘indisi nechaga teng?