92
Aralash kasrlarni qo‘shish
Darslik: 3-qism, 92-dars, 66–68-betlar
MaqsadAralash kasrlarni qo‘shish: kasr qismlar yig‘indisi noto‘g‘ri kasr bo‘lganda butun qismni ajratib, butun qismlarga qo‘shish.
Yangi so‘zlar
birlikdan o‘tish · carrying over to a wholebutun qismni ajratish · taking out the wholekasr qism · fraction partyig‘indi · sum
Tushuntirish
Agar kasr qismlar yig‘indisi noto‘g‘ri kasr bo‘lsa, undan butun qismni ajratamiz va uni butun qismlar yig‘indisiga qo‘shamiz. Masalan: 3 5/7 + 1 4/7 = (3 + 1) + (5/7 + 4/7) = 4 + 9/7 = 4 + 1 2/7 = 5 2/7. Ikkita to‘g‘ri kasrdan noto‘g‘ri kasr hosil bo‘lsa ham shunday qilinadi: 5/9 + 7/9 = 12/9 = 1 3/9.
Namunalar
4 7/8 + 1 3/8 = 5 + 10/8 = 5 + 1 2/8 = 6 2/8.
1 4/6 + 2 3/6 = 3 + 7/6 = 3 + 1 1/6 = 4 1/6.
Sinfda faoliyat
«Birni to‘ldir»: o‘quvchilar qog‘oz doiralarni to‘rtdan bir, sakkizdan bir bo‘laklarga bo‘lib, kasr qismlar qo‘shilganda butun doira hosil bo‘lishini ko‘rsatadi.
Mashq
1
2 4/9 + 3 8/9 ni hisoblang.
6 3/9
2
4 7/8 + 1 3/8 ni hisoblang.
6 2/8
3
5/9 + 7/9 ni hisoblang va natijani aralash kasr bilan yozing.
1 3/9
4
To‘g‘ri to‘rtburchak shaklidagi gulzorning bo‘yi 3 7/10 m, eni 2 6/10 m. Uning perimetri necha metr? (To‘rt tomonni qo‘shing.)
12 6/10
5
Nodira rasm chizishga 1 4/6 soat, loyiha ishiga 2 3/6 soat sarfladi. U jami necha soat ishladi?
4 1/6