ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Kasrlarni qo‘shish va ayirish, aralash kasrlarni qo‘shish

Darslar 91–94 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
90

Kasrlarni qo‘shish va ayirish

Darslik: 3-qism, 90-dars, 60–62-betlar
MaqsadKasrlarni qo‘shish va ayirishga doir masalalar: ifoda tuzish va hisoblash.
Yangi so‘zlar
masala · problemifoda · expressionjami · altogetherqolgan · left over
Tushuntirish

Kasrlarga doir masalada avval nimani topish kerakligini aniqlaymiz: umumiy miqdormi (qo‘shamiz) yoki qolganmi yoki farqmi (ayiramiz). Keyin ifoda yozamiz va qoidaga muvofiq hisoblaymiz. Javobni birliklari bilan yozamiz. Natija noto‘g‘ri kasr chiqsa, uni aralash kasr bilan ham yozish mumkin.

3/82/8÷ 83/8 − 2/8 = 1/8

3/8 − 2/8 = 3/8 − 2/8 = 1/8

Umumiy maxraj = EKUK(8, 8) = 8

🚶 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola do‘konga 3/10 km, undan bog‘ga 6/10 km yurdi. Hammasi 3/10 + 6/10 = 9/10 km.

Kim ishlatadi

Kuryerlar, sayohat rejalashtiruvchilar

Bugun sinab ko‘ring

2/5 va 1/5 ni qo‘shib, qisqa masala to‘qing.

Namunalar
710510
Qismlarni bosib bo‘yang
Ikki taxta: 7/10 m va 5/10 m. Birgalikda 7/10 + 5/10 = 12/10 m = 1 2/10 m.
Idishda 11/5 l sut bor edi, 4/5 l ichildi. Qoldi: 11/5 − 4/5 = 7/5 = 1 2/5 l.
Sinfda faoliyat

«Masalani o‘zing tuz»: bolalar berilgan 7/9 + 4/9 ifodasi uchun hayotiy masala o‘ylab topadi va bir-biriga yechtiradi.

Mashq
1
Duradgorda 7/10 m va 5/10 m uzunlikdagi ikkita taxta bor. Ularning uzunliklari yig‘indisini yozing.
2
Sovg‘a qutisini bog‘lash uchun 7/9 m, gul dastasi uchun 4/9 m lenta kerak. Jami necha metr lenta ketadi?
3
Idishda 11/5 l sut bor edi. Undan 4/5 l ichildi. Qancha sut qoldi (l)?
4
30 kg sabzining 2/6 qismi oshga, 1/6 qismi salatga ishlatildi. Necha kilogramm sabzi qoldi?
2/61/6?30 kg
5
Ko‘rgazmadagi 72 ta rasmning 4/9 qismi tabiat haqida. Tabiat haqidagi rasmlar nechta?
72
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliChuvalchanglar nega yomg‘irda chiqadi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →