8
Takrorlash. Tenglamalar va tengsizliklar
Darslik: 1-qism, 8-dars, 25–27-betlar
MaqsadTenglama va tengsizliklarni yechishni, noma’lum hadni topishni takrorlash.
Yangi so‘zlar
tenglama · equationnoma’lum · unknownildiz · root (solution)tengsizlik · inequality
Tushuntirish
Tenglamani to‘g‘ri tenglikka aylantiradigan son uning ildizi deyiladi. Avval chap tomonni soddalashtiramiz: x + 172 + 28 = x + 200. So‘ng noma’lum hadni qoidaga ko‘ra topamiz va o‘rniga qo‘yib tekshiramiz. Tengsizlikning yechimi – uni to‘g‘ri tengsizlikka aylantiradigan sonlar. Masalan, m + 5 < 12 ning natural yechimlari: 1, 2, 3, 4, 5, 6.
Namunalar
x + 172 + 28 = 500 → x + 200 = 500 → x = 500 − 200 = 300. Tekshirish: 300 + 172 + 28 = 500.
m + 5 < 12 → m < 7. Natural yechimlar 6 ta: 1, 2, 3, 4, 5, 6.
Sinfda faoliyat
«Ildizni top»: o‘qituvchi tenglama yozadi, bolalar kartochkadagi sonlardan qaysi biri ildiz ekanini qo‘yib tekshirish bilan aniqlaydi.
Mashq
1
x − 53 = 29 tenglamani yeching.
82
2
420 : m = 6 tenglamani yeching.
70
3
3, 8, 12 sonlaridan qaysi biri 5 × x − 7 = 33 tenglamaning ildizi?
8
4
y + 6 < 11 tengsizlikning nechta natural yechimi bor?
4