79
To‘g‘ri va noto‘g‘ri kasrlar
Darslik: 3-qism, 79-dars, 25–27-betlar
MaqsadTo‘g‘ri va noto‘g‘ri kasrlar: surat va maxrajni taqqoslash; kasr – bo‘lish; 1 ni kasr ko‘rinishida yozish.
Yangi so‘zlar
to‘g‘ri kasr · proper fractionnoto‘g‘ri kasr · improper fractionbutun · wholesurat va maxraj · numerator and denominator
Tushuntirish
Surati maxrajidan kichik kasr to‘g‘ri kasr deyiladi, u 1 dan kichik: 3/5. Surati maxrajiga teng yoki undan katta kasr noto‘g‘ri kasr deyiladi, u 1 ga teng yoki 1 dan katta: 7/5, 5/5. Surat va maxraji teng kasr 1 butunga teng: 6/6 = 1. Kasr chizig‘i bo‘lishni ham bildiradi: 12/3 = 12 : 3 = 4.
Namunalar
3/5 – to‘g‘ri kasr (3 < 5); 7/5 – noto‘g‘ri kasr (7 > 5); 5/5 = 1 ham noto‘g‘ri kasr.
Pitsa 4 bo‘lakka bo‘lingan. 4/4 – butun pitsa; 6 bo‘lak – 6/4, bu 1 dan katta.
Sinfda faoliyat
«Kim to‘g‘ri, kim noto‘g‘ri»: kartochkalarda kasrlar yozilgan. Bolalar to‘g‘ri kasrlarni bir tomonga, noto‘g‘ri kasrlarni boshqa tomonga qo‘yib, sababini aytadi.
Mashq
1
3/8, 8/3, 5/5, 2/9 kasrlardan noto‘g‘rilarini yozing.
8/3, 5/5
2
63/9 ni natural son sifatida yozing.
7
3
1 butunni maxraji 7 bo‘lgan kasr ko‘rinishida yozing.
7/7
4
Pitsalar 6 teng bo‘lakka bo‘lingan. Stolda 9 bo‘lak pitsa bor. Buni maxraji 6 bo‘lgan kasr bilan yozing.
9/6
5
Maxraji 5, surati maxrajidan 3 ta katta bo‘lgan kasrni yozing.
8/5