ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
Hafta hikoyasi4-sinf · 21-hafta

Qo‘lni nega sovun bilan yuvamiz?

🎤 Muxbir savoli: Qo‘lni faqat suv bilan emas, nega aynan sovun bilan yuvish kerak?

MAKTAB
Ona tili

Dushanba: lavabo oldida

Dushanba kuni tushlikdan oldin sinf lavabo oldida navbatga turdi. Anvar qo‘lini suvga bir tekkizdi-da, ketmoqchi bo‘ldi: «Suv bor-ku, sovunning nima keragi bor?» Malika to‘xtadi. Ha, aslida sovun nega kerak? U savolni daftariga yozdi va gipoteza qo‘shdi: «Suvning o‘zi qo‘lni toza qiladi, sovun esa faqat yaxshi hid uchun.» Ona tili darsida larni o‘rgandilar: -li «bor», -siz «yo‘q» ma’nosini beradi: li, siz, li. Malika yozdi: «sovunli qo‘l — sovunsiz qo‘l».

Topshiriq: -siz qo‘shimchasi qanday ma’no beradi?

Matematika

Pitsa bo‘laklari

Navbat tugagach, tushlikda sinf pitsa oldi: har pitsa 4 ta teng bo‘lakka kesilgan. Bolalar jami 11 bo‘lak yedi. Malika buni bilan yozdi. Noto‘g‘ri kasr 11/4: 4/4 + 4/4 = 2 , yana 3/4 qoladi, demak 11/4 = 2 3/4. Aralash kasrda kasr qismdan oldin yoziladi: 2 3/4 — «ikki butun to‘rtdan uch». «Ikkita pitsa va yana bir pitsaning to‘rtdan uch qismi yeyilibdi», — hisobladi Malika. Anvar o‘z ulushini aytdi: 7/4 = 1 3/4.

Topshiriq: 9/4 ni aralash kasr qilib yozing.

Tabiiy fanlar

Seshanba: suv qayerdan keladi?

Tabiiy fanlar darsida O‘zbekistonning o‘rganildi. Mamlakat okeanlardan uzoqda, shuning uchun suvni asosan daryo, ko‘l va suv omborlaridan oladi. Ko‘pchilik daryolar tog‘lardagi muzlik va qorlardan boshlanadi. Eng kattalari — va ; boshqalari: Zarafshon, Chirchiq, Qashqadaryo, Surxondaryo. Suv qimmatli, shuning uchun sovunlayotganda jo‘mrakni yopib turamiz. Malika opadan so‘radi: «Suv bilan sovunni solishtiradigan tajriba o‘tkazsak bo‘ladimi?» — «Ha, ertaga, men bilan birga», — dedi Nodira opa.

Topshiriq: Ko‘pchilik daryolar qayerdan boshlanadi?

Tabiiy fanlar

Chorshanba: ikki qo‘l

Chorshanba kuni Nodira opa tajriba o‘tkazdi: Malika bilan Anvarning kaftiga bir xil miqdorda o‘simlik yog‘i va kakao surtdi. Anvar qo‘lini faqat suvda, Malika bilan yuvdi; ikkalasi ham 20 soniya ishqaladi. Anvarning qo‘lida jigarrang yog‘li iz qoldi, Malikaniki esa toza chiqdi! «Suv yog‘ni eritmaydi, — dedi opa. — Sovunning bir uchi yog‘ni, ikkinchi uchi suvni ushlaydi, shunda yog‘ suv bilan ketadi. lar ham teridagi yog‘ga yopishadi.»

Topshiriq: Anvarning qo‘lida nega yog‘li iz qoldi?

📰 Fakt: Tajribada faqat suv yog‘li qo‘lni tozalamadi; sovun bilan 20 soniya yuvilgan qo‘l toza bo‘ldi.

Ona tili

Chorshanba: top-toza qo‘l

Keyingi ona tili darsida -dor va -q qo‘shimchalarini o‘rgandilar. -dor ham «bor» ma’nosini beradi: hosildor yer, ma’nodor gap. -q fe’ldan sifat yasaydi: quvna — , qayna — qaynoq, tarqa — tarqoq; bunda o‘zakdagi a unlisi o ga aylanadi. Sifatni kuchaytirish uchun birinchi bo‘g‘in takrorlanadi va chiziqcha qo‘yiladi: , qip-qizil, yam-yashil, tip-tiniq. Ba’zilari qo‘shib yoziladi: oppoq. «Juda katta» esa ikki alohida so‘z. Malika tajribadagi qo‘llarni shunday yozdi: sovun bilan yuvilgani «top-toza», faqat suvdagisi esa «yog‘li».

Topshiriq: Qaysi biri to‘g‘ri yozilgan?

Matematika

Payshanba: soniyalar nurda

Payshanba kuni Malika sinfdoshlarning qo‘l yuvish vaqtini sekundomer bilan o‘lchadi. Daftarida ni chizdi: 0 dan 1 gacha — 1 minut — 6 ta teng bo‘lak, har biri 10 soniya. 0 dan 4 bo‘lak narida turgan ning si 4/6 minut, ya’ni 40 soniya. Eng sekin bola 7/6 minut yuvdi: bu nuqta birdan o‘ngda, 7/6 = 1 1/6 minut. Eng tez bola 2/6 minutda, ya’ni 20 soniyada tugatdi. «Kasrni nurda ko‘rsatish uchun birlikni maxrajcha bo‘lakka bo‘laman, suratcha bo‘lakni sanayman», — yozdi Malika.

Topshiriq: Birlik kesma 5 teng bo‘lakka bo‘lingan. 0 dan 3 bo‘lak narida turgan nuqtaning koordinatasi qanday?

📰 Fakt: Qo‘lni sovun bilan kamida 20 soniya ishqalab yuvish, so‘ng toza suvda chayib, quritish kerak.

O‘qish savodxonligi

Payshanba: ertak va gigiyena

O‘qish darsida Kavsar Turdiyevaning «Mikrob, virus va Salomat qiz haqida ertak»ini o‘rgandilar; uni aytib berishmadi. ning belgilarini aytishdi: qofiya, voqea va saboq. Yaxshi va yomon qahramonlar harakati bilan farqlanadi: yaxshisi yordam beradi, yomoni zarar qiladi. Opa o‘z matnida eslatdi: mikroblarning ko‘pchiligi zararsiz yoki foydali, ba’zilari kasallik qiladi; ular teridagi yog‘ va kirga yopishib turadi. Shuning uchun qo‘lni bilan yuvamiz, xonani shamollatamiz, yo‘talganda og‘izni tirsak bilan yopamiz. Malika buni tajribasi bilan bog‘ladi: mikrob yog‘ga yopishadi, sovun esa yog‘ni olib ketadi.

Topshiriq: Nega mikrobni yuvib tashlash uchun sovun kerak?

📰 Fakt: Mikroblar teridagi yog‘ va kirga yopishib turadi; sovun yog‘ni ushlaydi, suv esa uni mikroblar bilan birga yuvib ketadi.

MAKTAB
Matematika

Juma: oqib ketgan suv

Juma kuni Malika jo‘mrak ochiq turganda bir minutda qancha suv oqishini 1/4 litrlik stakan bilan o‘lchadi: 15 ta stakan to‘ldi. Jami 15/4 litr. uchun suratni maxrajga qoldiq bilan bo‘lamiz: 15 : 4 = 3 3. — butun qism, qoldiq esa kasr qismning surati: 15/4 = 3 3/4 litr. Qoldiq bo‘lmasa: 12/4 = 3. Teskarisi: aralash kasrni noto‘g‘ri kasrga aylantirish — butun qismni maxrajga ko‘paytirib, suratni qo‘shamiz: 3 2/5 = (3 × 5 + 2)/5 = 17/5. Butun sonni ham kasr qilib yozish mumkin: 5 = 15/3, chunki 15 : 3 = 5.

Topshiriq: 3 2/5 ni noto‘g‘ri kasr qilib yozing.

Ingliz tili

Juma: so‘rovnoma

Malika sinfdoshlari orasida kichik so‘rov o‘tkazdi. Ingliz tili darsidagidek savol berdi: «How often do you have soup for lunch?» Anvar: «Every day.» Zarina: «Sometimes.» Boshqa bola: «Never.» Boshqa odam haqida: «How often does she have fruit? — She has fruit for breakfast every day.» Eslatma: does bilan savolda has emas, have turadi. «Every day» — ikki so‘z; «everyday» boshqa so‘z (oddiy). Qisqa javoblar: Every day. Usually. Sometimes. Never. Opa qo‘shib qo‘ydi: qo‘lni ovqatdan oldin, ko‘chadan kelgach va hojatxonadan keyin sovun bilan yuvamiz. Malika natijalarni jadvalga yozdi.

Topshiriq: Savolni tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.

So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing

Howoftendoyouhavesoup?

📰 Fakt: Qo‘lni ovqatdan oldin, ko‘chadan kelgach va hojatxonadan keyin sovun bilan yuvish kerak.

Tabiiy fanlarOna tili

Maqola chiqdi!

Dushanba kuni «4-B xabarlari»da Malikaning yangi maqolasi chiqdi. U yozdi: «Men suvning o‘zi qo‘lni toza qiladi, sovun esa faqat hid uchun, deb o‘ylagan edim. Bu xato bo‘lib chiqdi: suv yog‘ni ketkaza olmaydi, sovun esa yog‘ bilan birga mikroblarni ham olib ketadi.» Anvar kuldi: «Endi qo‘limni yigirma soniya ishqalayman!» Zarina qo‘shimcha qildi: «Sovunlayotganda jo‘mrakni yopib turamiz!» Nodira opa maqolani «Top-toza maqola» deb maqtadi: sifatlar to‘g‘ri yozilgan, faktlar tekshirilgan.

Topshiriq: Qaysi fakt «suvning o‘zi yetarli» gipotezasini rad etdi?

Bir haftani bir hikoyada takrorlading!

Bu hikoya 5 ta fanni birlashtirdi.

MatematikaOna tiliO‘qish savodxonligiIngliz tiliTabiiy fanlar

0 / 13 yulduz

4-B xabarlari

Suv yog‘ni olmaydi, sovun oladi

Mikroblar teridagi yog‘ va kirga yopishib turadi, suv esa yog‘ni yuvib ketmaydi. Sovunning bir uchi yog‘ni, ikkinchi uchi suvni ushlaydi, shuning uchun yog‘ mikroblar bilan birga suv bilan ketadi. Sinf tajribasida suvning o‘zi yog‘li qo‘lni tozalamadi, sovun bilan 20 soniya yuvilgani esa toza bo‘ldi. Qo‘lni ovqatdan oldin va ko‘chadan kelgach sovun bilan kamida 20 soniya yuvamiz.

— Malika, yosh muxbir

Tekshirilgan faktlar

  1. Tajribada faqat suv yog‘li qo‘lni tozalamadi; sovun bilan 20 soniya yuvilgan qo‘l toza bo‘ldi.
  2. Qo‘lni sovun bilan kamida 20 soniya ishqalab yuvish, so‘ng toza suvda chayib, quritish kerak.
  3. Mikroblar teridagi yog‘ va kirga yopishib turadi; sovun yog‘ni ushlaydi, suv esa uni mikroblar bilan birga yuvib ketadi.
  4. Qo‘lni ovqatdan oldin, ko‘chadan kelgach va hojatxonadan keyin sovun bilan yuvish kerak.

Yulduzli savollar

  1. 13/4 ni aralash kasr qilib yozing.

  2. Qo‘lni sovun bilan kamida necha soniya ishqalab yuvish kerak?

  3. O‘ylab ko‘r: nega tajribada ikkala qo‘lga bir xil yog‘ surtildi va ikkalasi ham 20 soniya yuvildi?

Hikoyadagi darslar