ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Masalalar yechish, yo‘l–vaqt–tezlik, birgalikdagi va qarama-qarshi harakat

Darslar 47–50 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
47

Nuqtalarning birgalikdagi harakati

Darslik: 2-qism, 47-dars, 25–27-betlar
MaqsadNuqtalarning birgalikdagi harakati: bir paytda harakatlanayotgan ikki nuqta.
Yangi so‘zlar
birgalikda · togetherbir vaqtda · at the same timedastlabki masofa · starting distanceyaqinlashish · approaching
Tushuntirish

Ikki nuqta bir vaqtda harakat boshlasa, har birining koordinatasini alohida topamiz. A(5) o‘ngga sekundiga 2 birlik kesma, B(30) chapga sekundiga 3 birlik kesma bilan harakat qilsa, 4 s dan keyin A(5 + 2 × 4) = A(13), B(30 − 3 × 4) = B(18). Ular orasidagi masofa 18 − 13 = 5. Har sekundda masofa 2 + 3 = 5 birlik kesmaga kamayadi.

051015202530AB
ABOrasidagi masofa: 160 km

uzoqlashish tezligi = v₁ + v₂

Masofa vaqt o‘tishi bilan ortadi

🐜 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ikkita chumoli chizg‘ichda 2 cm va 10 cm dan boshlab, har soniyada 1 cm o‘ngga yuradi. 5 soniyadan keyin 7 va 15 da, orasi hamon 8 cm.

Kim ishlatadi

Parvoz dispetcherlari, hakamlar

Bugun sinab ko‘ring

Chumolilar 0 va 4 da, ikkalasi 2 tadan o‘ngga qadam tashlaydi. 3 qadamdan keyin qayerda?

Namunalar
051015202530AB
4 s dan keyin: A(13), B(18), AB = 5.
Dastlab AB = 30 − 5 = 25; 4 s da 5 × 4 = 20 ga kamayadi: 25 − 20 = 5.
Sinfda faoliyat

«Ikki bola»: stol ustidagi chizg‘ich nurida ikki tugmachani bir vaqtda berilgan qadamlar bilan suring va masofani hisoblang.

Mashq
1
A(5) nuqta o‘ngga sekundiga 2 birlik kesma bilan harakatlandi. 4 s dan keyin uning koordinatasi?
2
B(30) nuqta chapga sekundiga 3 birlik kesma bilan harakatlandi. 4 s dan keyin uning koordinatasi?
3
A(5) o‘ngga sekundiga 2, B(30) chapga sekundiga 3 birlik kesma bilan harakatlanadi. 4 s dan keyin ular orasida necha birlik kesma qoladi?
4
Ikki nuqta orasida 25 birlik kesma bor. Ular bir-biriga sekundiga 2 va 3 birlik kesma bilan yaqinlashadi. 4 s dan keyin masofa qancha?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOshxonaga sabzavot qayerdan keladi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →