☰ Mundarija · Matematika

Masalalar yechish, yo‘l–vaqt–tezlik, birgalikdagi va qarama-qarshi harakat

Darslar 47–50 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 4-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
46

Yo‘l, vaqt, tezlik

Darslik: 2-qism, 46-dars, 22–24-betlar
MaqsadYo‘l, vaqt va tezlik: S = v × t formulalari.
Yangi so‘zlar
tezlik · speedyo‘l (masofa) · distancevaqt · timebir tekis harakat · uniform motion
Tushuntirish

Bir tekis harakatda yo‘l S, tezlik v va vaqt t o‘zaro bog‘liq: S = v × t. Undan v = S : t va t = S : v kelib chiqadi. Tezlik km/h, m/min yoki m/s bilan o‘lchanadi. Masalan, avtomobil 80 km/h tezlik bilan 3 h yursa, S = 80 × 3 = 240 km. 45 km ni 3 h da bosgan velosipedchining tezligi 45 : 3 = 15 km/h.

Namunalar
v = 80 km/h, t = 3 h: S = 80 × 3 = 240 km.
S = 20 km, v = 5 km/h: t = 20 : 5 = 4 h.
Sinfda faoliyat

«Formula uchburchagi»: S ni tepaga, v va t ni pastga yozing; yopib qo‘yilgan harf qanday topilishini ko‘rsating.

Mashq
1
Avtomobil 70 km/h tezlik bilan 4 h yurdi. Necha km yo‘l bosdi?
2
Poyezd 300 km ni 3 h da bosdi. Tezligi necha km/h?
3
Piyoda 5 km/h tezlik bilan 20 km yo‘lni necha soatda bosadi?
4
Qayiq 2 m/s tezlik bilan 50 s suzdi. Necha m o‘tdi?