34
O‘rtasida nol bo‘lgan sonlarni ko‘paytirish
Darslik: 1-qism, 34-dars, 105–107-betlar
MaqsadO‘rtasida nol bo‘lgan sonlarni ko‘paytirish; muntazam ko‘pburchak perimetri.
Yangi so‘zlar
o‘rtasida nol · zero in the middlemuntazam ko‘pburchak · regular polygonkredit · loan (credit)omonat · deposit
Tushuntirish
Ko‘paytuvchining o‘rtasida 0 bo‘lsa, 0 ga ko‘paytirish qatorini yozmaymiz: keyingi raqam bo‘yicha ko‘paytmani birinchi ko‘paytmadan ikki xona chapdan boshlab yozamiz. Muntazam ko‘pburchakning hamma tomonlari teng, shuning uchun perimetri tomon uzunligini tomonlar soniga ko‘paytirib topiladi.
Namunalar
615 × 204 = 615 × 4 + 615 × 200 = 2 460 + 123 000 = 125 460; demak 615 000 × 204 = 125 460 000.
Muntazam sakkizburchakning tomoni 207 sm: P = 207 × 8 = 1 656 sm.
Sinfda faoliyat
«Nolni o‘tkazib yubor»: bolalar 305 × 4 218 ni ustunda yozadi; qaysi qator yozilmasligini va ikkinchi ko‘paytma qayerdan boshlanishini ko‘rsatadi.
Mashq
1
305 × 4 218 = ?
1286490
2
509 × 64 000 = ?
32576000
3
236 400 × 1 405 = ?
332142000
4
Planshet naqd 3 950 000 so‘m turadi. 10 oyga kreditga olinsa, har oy 415 000 so‘mdan to‘lanadi. Kreditda necha so‘m ko‘p to‘lanadi?
200000
5
Muntazam beshburchakning tomoni 503 sm. Perimetri necha sm?
2515
6
Har oy 3 200 000 so‘m omonatga qo‘yilsa, 7 yilda (1 yil = 12 oy) necha so‘m yig‘iladi?
268800000