☰ Mundarija · Matematika

Yaxlit sonlar, o‘rtasida nol, masalalar, foyda

Darslar 34–37 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
35

Masalalar yechish

Darslik: 1-qism, 35-dars, 108–110-betlar
MaqsadNarx, massa, jadval va tenglamali masalalar yechish.
Yangi so‘zlar
o‘ylangan son · number thought ofjadval · tabletenglama tuzish · writing an equationtekshirish · checking
Tushuntirish

Masalani yechishda shartni jadval yoki chizma bilan yozish yordam beradi. «Bir son o‘yladim…» turidagi masalalarda o‘ylangan sonni x deb belgilab, tenglama tuzamiz. Noma’lum qo‘shiluvchi yig‘indidan ma’lum qo‘shiluvchini ayirib, noma’lum ayriluvchi esa kamayuvchidan ayirmani ayirib topiladi. Javobni tenglamaga qo‘yib tekshiramiz.

Namunalar
x + 14 500 = 60 × 7 000. 60 × 7 000 = 420 000, x = 420 000 − 14 500 = 405 500.
650 ta non soatiga, 8 soat, 30 kun: 650 × 8 × 30 = 156 000 ta non.
Sinfda faoliyat

«Sonni top»: bolalar juftlikda o‘ylagan sonlarni yashiradi va tenglama ko‘rinishida topishmoq aytadi (masalan, «o‘ylagan sonimga 500 ni qo‘shdim, 2 000 chiqdi»). Sherik tenglama tuzib yechadi.

Mashq
1
Bir son o‘yladim. Unga 14 500 ni qo‘shsam, 60 va 7 000 ning ko‘paytmasiga teng son chiqadi. Qanday son o‘yladim?
2
250 000 dan o‘ylangan sonni ayirsam, 120 va 705 ning ko‘paytmasi chiqadi. Qanday son o‘yladim?
3
6 ta g‘isht uchun 24 kg loy ketadi. 1 500 ta g‘isht uchun necha kg loy kerak?
4
1 kg sabzi 5 400 so‘m, 1 l sut 9 500 so‘m. 6 kg sabzi va 4 l sut olindi. 100 000 so‘mdan qancha pul qoladi?
5
Katta osh uchun: guruch 60 kg, sabzi 70 kg, go‘sht 45 kg, yog‘ 18 kg, piyoz 22 kg. Mahsulotlarning umumiy massasi necha kg?