☰ Mundarija · Matematika

Yaxlit sonlar, o‘rtasida nol, masalalar, foyda

Darslar 34–37 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
36

Masalalar yechish

Darslik: 1-qism, 36-dars, 111–113-betlar
MaqsadYuz birliklari bilan amallar; daromad, xarajat va foyda; do‘konlarni taqqoslash.
Yangi so‘zlar
daromad · income (revenue)xarajat · expense (cost)foyda · profitkvadrat detsimetr · square decimetre
Tushuntirish

1 m² = 100 dm². Yuz birliklari bilan amallarda ularni bir xil birlikka, masalan, kvadrat detsimetrga aylantiramiz: 4 m² 13 dm² = 413 dm². Daromad – mahsulotni sotishdan olingan pul, xarajat – uni tayyorlashga sarflangan pul, foyda – ular orasidagi farq: foyda = daromad − xarajat. Do‘konlarni solishtirishda har birida butun xaridning qiymatini hisoblaymiz.

Namunalar
12 m² 40 dm² + 7 m² 85 dm² − 5 m² 60 dm² = 1240 dm² + 785 dm² − 560 dm² = 1465 dm².
Bir sumka 85000 so‘mga tayyorlanib 140000 so‘mga sotilsa, foyda 55000 so‘m; 15 ta sumkadan 825 000 so‘m.
Sinfda faoliyat

«Kichik biznes»: guruhlar sinfda mahsulot (masalan, qog‘oz gul) «ishlab chiqarish» narxini va sotish narxini belgilaydi, 10 dona sotilsa, foydani hisoblaydi.

Mashq
1
12 m² 40 dm² + 7 m² 85 dm² − 5 m² 60 dm². Javobni dm² da yozing.
2
Gulnora sumka tikadi: har biriga 85 000 so‘m sarflaydi va 140 000 so‘mdan sotadi. 15 ta sumka sotsa, foydasi qancha?
3
Ikkita do‘konda 5 m shoyi va 3 m tafta sotib olinadi. A do‘kon: shoyi 70 000, tafta 30 000 so‘m/m. B do‘kon: shoyi 68 000, tafta 34 000 so‘m/m. Qaysi do‘konda arzon?
4
254 × 63 va 254 × 630 ni hisoblamasdan taqqoslang (<, >, =).
5
Mato bo‘laklarining o‘lchamlari: 35 sm × 18 sm va 27 sm × 24 sm. Qaysi birining yuzi katta?