133
To‘plamlar kesishmasi
Darslik: 4-qism, 133-dars, 72–74-betlar
MaqsadTo‘plamlar kesishmasi: A ∩ B, umumiy elementlar; bo‘sh kesishma.
Yangi so‘zlar
kesishma · intersectionumumiy element · common elementbelgi ∩ · the sign ∩bo‘sh to‘plam · empty set
Tushuntirish
A va B to‘plamlarning umumiy elementlaridan tuzilgan to‘plam ularning kesishmasi deyiladi va A ∩ B deb yoziladi. Diagrammada ikki oval bir-birining ustiga qisman tushadi, umumiy qismi kesishmani ko‘rsatadi. Agar umumiy element bo‘lmasa, kesishma bo‘sh to‘plam bo‘ladi: A ∩ B = ∅.
Namunalar
A = {5, 10, 15, 20, 25}, B = {10, 20, 30}. Ikkala to‘plamda bor sonlar: 10 va 20. Demak, A ∩ B = {10, 20}.
A = {1, 2, 3}, B = {4, 5}. Umumiy element yo‘q, shuning uchun A ∩ B = ∅. Shakllardan: A – qizil shakllar, B – kvadratlar bo‘lsa, A ∩ B – qizil kvadratlar.
Sinfda faoliyat
«Ikki halqa»: yerda ikki halqa qisman ustma-ust qo‘yiladi. Bir halqa – «qizil kiyim», ikkinchisi – «bosh kiyim». Bolalar o‘z o‘rnini topadi; ikkala halqaga tegishli joyda kimlar turishini ayting.
Mashq
1
A = {1, 2, 3, 4, 5, 6}, B = {4, 5, 6, 7, 8}. A ∩ B ni yozing.
{4, 5, 6}
2
A – 24 gacha 4 ga karrali natural sonlar, B – 24 gacha 6 ga karrali natural sonlar. A ∩ B ni yozing.
{12, 24}
3
A = {a, b, c, d}, B = {c, d, e}. A ∩ B ni yozing.
{c, d}
4
A – juft sonlar to‘plami, B – toq sonlar to‘plami. A ∩ B nimaga teng?
A ∩ B = ∅ (juft va toq son bir vaqtda bo‘lmaydi).
5
A – yashil shakllar, B – doiralar. A ∩ B qanday shakllardan iborat?
Yashil doiralar