ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

To‘plamga tegishlilik, Eyler-Venn diagrammasi, qismto‘plam, kesishma

Darslar 139–142 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
133

To‘plamlar kesishmasi

Darslik: 4-qism, 133-dars, 72–74-betlar
MaqsadTo‘plamlar kesishmasi: A ∩ B, umumiy elementlar; bo‘sh kesishma.
Yangi so‘zlar
kesishma · intersectionumumiy element · common elementbelgi ∩ · the sign ∩bo‘sh to‘plam · empty set
Tushuntirish

A va B to‘plamlarning umumiy elementlaridan tuzilgan to‘plam ularning kesishmasi deyiladi va A ∩ B deb yoziladi. Diagrammada ikki oval bir-birining ustiga qisman tushadi, umumiy qismi kesishmani ko‘rsatadi. Agar umumiy element bo‘lmasa, kesishma bo‘sh to‘plam bo‘ladi: A ∩ B = ∅.

AB1234567

A ∩ B = {4, 5} (ikkalasida bor)

n(A ∪ B) = 5 + 4 − 2 = 7

🖍️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Ikki bola penallaridagi ranglarni ro‘yxatga yozadi. Ikkala ro‘yxatda ham bo‘lgan ranglar kesishma bo‘ladi.

Kim ishlatadi

Dizaynerlar, o‘qituvchilar

Bugun sinab ko‘ring

Uchta meva nomini ayting, do‘stingizdan ham uchtasini so‘rang va ikkala ro‘yxatda borlarini toping.

Namunalar
AB5, 15, 2510, 2030
A = {5, 10, 15, 20, 25}, B = {10, 20, 30}. Ikkala to‘plamda bor sonlar: 10 va 20. Demak, A ∩ B = {10, 20}.
A = {1, 2, 3}, B = {4, 5}. Umumiy element yo‘q, shuning uchun A ∩ B = ∅. Shakllardan: A – qizil shakllar, B – kvadratlar bo‘lsa, A ∩ B – qizil kvadratlar.
Sinfda faoliyat

«Ikki halqa»: yerda ikki halqa qisman ustma-ust qo‘yiladi. Bir halqa – «qizil kiyim», ikkinchisi – «bosh kiyim». Bolalar o‘z o‘rnini topadi; ikkala halqaga tegishli joyda kimlar turishini ayting.

Mashq
1
A = {1, 2, 3, 4, 5, 6}, B = {4, 5, 6, 7, 8}. A ∩ B ni yozing.
2
A – 24 gacha 4 ga karrali natural sonlar, B – 24 gacha 6 ga karrali natural sonlar. A ∩ B ni yozing.
3
A = {a, b, c, d}, B = {c, d, e}. A ∩ B ni yozing.
4
A – juft sonlar to‘plami, B – toq sonlar to‘plami. A ∩ B nimaga teng?
5
A – yashil shakllar, B – doiralar. A ∩ B qanday shakllardan iborat?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYostiqdagi «tuk-tuk»Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →