132
Qismto‘plam
Darslik: 4-qism, 132-dars, 69–71-betlar
MaqsadQismto‘plam: B ⊂ A belgisi, qismto‘plam bo‘lish yoki bo‘lmasligini aniqlash.
Yangi so‘zlar
qismto‘plam · subsetkiradi · is included inbelgi ⊂ · the sign ⊂barcha elementlar · all the elements
Tushuntirish
Agar B to‘plamning barcha elementlari A to‘plamda ham bo‘lsa, B to‘plam A ning qismto‘plami deyiladi va B ⊂ A deb yoziladi. B ning kamida bitta elementi A da bo‘lmasa, B ⊄ A. Diagrammada qismto‘plam katta oval ichidagi kichik oval bilan tasvirlanadi.
A = {1, 3, 5}, B = {1, 2, 3, 4, 5, 6}
n(A ∪ B) = 3 + 6 − 3 = 6
🏫 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Sinfingizdagi har bir o‘quvchi maktab o‘quvchisi ham, shuning uchun sinf maktab ichidagi kichikroq guruh. Bu qism to‘plam.
Kim ishlatadi
O‘qituvchilar, kutubxonachilar
Bugun sinab ko‘ring
‘Mevalar’ guruhi ichidagi kichikroq guruhni ayting, masalan, ‘qizil mevalar’.
Namunalar
A = {1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9}, B = {2, 4, 6, 8}. B ning har bir elementi A da bor, demak B ⊂ A.
C = {3, 5, 11} bo‘lsin. 11 soni A da yo‘q, shuning uchun C ⊄ A. Hayotdan: sinfdagi qizlar to‘plami sinf o‘quvchilari to‘plamining qismto‘plami.
Sinfda faoliyat
«Qismto‘plam kartochkalari»: o‘qituvchi «hayvonlar», «qushlar», «ilonlar», «mevalar» kartochkalarini ko‘rsatadi. Bolalar qaysi to‘plam qaysisining qismto‘plami ekanini juft bo‘lib aniqlaydi.
Mashq
1
A = {1, 2, 3, 4, 5}, B = {2, 5}. B ⊂ A bo‘ladimi?
Ha, B ⊂ A: 2 va 5 ikkalasi A da bor.
2
A = {1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9}, C = {2, 4, 10}. C ⊂ A bo‘ladimi?
Yo‘q, 10 ∉ A, shuning uchun C ⊄ A.
3
Kvadratlar to‘plami to‘rtburchaklar to‘plamining qismto‘plami bo‘ladimi?
Ha, har bir kvadrat to‘rtburchak.
4
A = {a, b, c} to‘plamning ikki elementli qismto‘plamlarini yozing. Ular nechta?
3 ta: {a, b}, {a, c}, {b, c}
5
Hayvonlar to‘plami va ilonlar to‘plamidan qaysi biri ikkinchisining qismto‘plami?
Ilonlar to‘plami hayvonlar to‘plamining qismto‘plami.