129
To‘plamlar va ularning qismto‘plamlari
Darslik: 4-qism, 129-dars, 60–62-betlar
MaqsadTeng to‘plamlar, to‘plamdagi elementlar soni, bo‘sh to‘plam; to‘plamdan qismto‘plam ajratish.
Yangi so‘zlar
teng to‘plamlar · equal setsbo‘sh to‘plam · empty setelementlar soni · number of elementsqismto‘plam · subset
Tushuntirish
Ikki to‘plam bir xil elementlardan iborat bo‘lsa, ular teng deyiladi: A = B. Elementlar qaysi tartibda yozilgani muhim emas. To‘plamda har bir element faqat bir marta sanaladi. Hech qanday elementi yo‘q to‘plam bo‘sh to‘plam deyiladi va ∅ bilan belgilanadi. To‘plamning ba’zi elementlarini ajratib olsak, yangi to‘plam – qismto‘plam hosil bo‘ladi.
Namunalar
A = {2, 4, 6} va B = {6, 2, 4} – elementlari bir xil, shuning uchun A = B. C = {1, 2, 3} va D = {1, 2, 3, 4} da D da 4 bor, C da yo‘q, shuning uchun C ≠ D.
«papa» so‘zidagi harflar to‘plami {p, a} – 2 ta element (takrorlanuvchi harflar bir marta sanaladi). 100 dan katta bir xonali sonlar to‘plami esa bo‘sh to‘plam: ∅.
Sinfda faoliyat
«Teng yoki teng emas?»: ikki guruh bir xil elementlarni turli tartibda yozilgan kartochkalarda ushlab turadi. Sinf kartochkalarni solishtirib, «A = B» yoki «A ≠ B» deb javob beradi.
Mashq
1
«kitob» so‘zidagi harflar to‘plamida nechta element bor?
5
2
20 dan 40 gacha (20 va 40 ham kiradi) 10 ga karrali sonlar to‘plamini yozing.
{20, 30, 40}
3
A = {5, 7, 9} va B = {9, 5, 7}. Bu to‘plamlar tengmi?
Ha, teng: A = B (tartib muhim emas).
4
7 dan kichik va 9 dan katta natural sonlar to‘plamini yozing.
Bunday son yo‘q, bu bo‘sh to‘plam: ∅.
5
A = {1, 2, 3, 4, 5, 6} to‘plamdan juft sonlardan B qismto‘plam tuzing. Unda nechta element bor?
B = {2, 4, 6}, 3 ta element