128
To‘plamlar
Darslik: 4-qism, 128-dars, 57–59-betlar
MaqsadTo‘plam va element tushunchasi; to‘plamni elementlarini sanab yoki umumiy xossasini aytib yozish.
Yangi so‘zlar
to‘plam · setelement · elementfigurali qavs · curly bracketsumumiy nom · common name
Tushuntirish
Biror umumiy xususiyatga ega obyektlar guruhi to‘plam deyiladi: qushlar to‘plami, sonlar to‘plami, shakllar to‘plami. To‘plamdagi har bir obyekt uning elementi deyiladi. To‘plam lotin alifbosining bosh harfi bilan belgilanadi: A, B, C. To‘plamni ikki usulda yozish mumkin: elementlarini figurali qavsda sanab, masalan A = {1, 2, 3}, yoki umumiy xususiyatini aytib: A – 4 dan kichik natural sonlar to‘plami.
Namunalar
H – hafta kunlari to‘plami: H = {dushanba, seshanba, chorshanba, payshanba, juma, shanba, yakshanba}. Unda 7 ta element bor.
B – 5 dan kichik natural sonlar to‘plami. Elementlarini sanab yozamiz: B = {1, 2, 3, 4}.
Sinfda faoliyat
«To‘plam yig‘amiz»: har bir bola rasmli kartochka oladi (hayvon, meva, shakl, son). Bolalar umumiy xususiyat bo‘yicha guruhlarga birlashadi va o‘z to‘plamiga nom beradi.
Mashq
1
Bir xonali toq sonlar to‘plamini elementlarini sanab yozing.
{1, 3, 5, 7, 9}
2
Svetofor ranglari to‘plamini elementlarini sanab yozing.
{qizil, sariq, yashil}
3
Olma, nok, behi, uzum elementlaridan iborat to‘plamga umumiy nom bering.
Mevalar to‘plami
4
20 dan kichik, 5 ga karrali natural sonlar to‘plamini yozing.
{5, 10, 15}
5
Haftaning ish kunlari (dushanba–juma) to‘plamida nechta element bor?
5