Ish ikki bosqichda bajarilsa, har bir bosqichning ish hajmini alohida topamiz (A = w × t) va qo‘shamiz. Agar ish tezligi o‘zgarmasa, ikkinchi bosqichga kerak vaqtni birinchi bosqich bo‘yicha topilgan unumdorlik orqali aniqlaymiz. Bir sutkada 24 soat borligini unutmaymiz.
★Esda tuting
Har bir bosqichning ish hajmini alohida toping, so‘ng qo‘shing.
unumdorlik w = 6 dona/soat
Ko‘paytirish: jami = bir qism × qismlar soni; bo‘lish — teskari amal
♻️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Ikki sinf qayta ishlash uchun qog‘oz yig‘adi. Sinf, kuniga kilogramm va kunlar ko‘rsatilgan jadval qaysi sinf ko‘p yig‘ganini ko‘rsatadi.
Kim ishlatadi
Rejalashtiruvchilar, zavod ishchilari
Bugun sinab ko‘ring
Jadval chizing: do‘stingiz kuniga 3 bet, siz 4 bet o‘qiysiz. Uni 3 kun uchun to‘ldiring.
Namunalar
bosqich
w, idish/kun
t, kun
A, idish
1
12
4
48
2
15
3
45
Usta 4 kunda kuniga 12 ta idish, keyin 3 kunda kuniga 15 ta idish yasadi. Jami: 12 × 4 + 15 × 3 = 48 + 45 = 93 ta idish.
Bog‘bonlar 3 soatda 450 m² maysa o‘rdi. Unumdorlik: 450 : 3 = 150 m²/soat. Yana 750 m² uchun 750 : 150 = 5 soat kerak.
Sinfda faoliyat
«Ikki bosqich»: har bir bola qo‘lini 1 minut davomida bir tezlikda, keyin 1 minut boshqa tezlikda ishlatib, qog‘ozga nuqta qo‘yadi. Jami nuqtalar sonini jadval orqali topadi.
Mashq
1
Bog‘bonlar 3 soatda 450 m² maysa o‘rdi. Xuddi shu unumdorlik bilan yana 750 m² maysani necha soatda o‘rishadi?
5
2
Quvurning ikki joyi teshilgan: birinchi teshikdan soatiga 5 l, ikkinchisidan 9 l suv oqadi. Bir sutkada jami necha litr suv isrof bo‘ladi?
336
3
Qadoqlovchi 3 soat davomida soatiga 40 quti, keyin 2 soat davomida soatiga 55 quti qadoqladi. Jami necha quti qadoqladi?
230
4
Dastgoh kuniga 8 soat ishlaydi, soatiga 36 m mato to‘qiydi. U besh kunlik ish haftasida necha metr mato to‘qiydi?
1440
5
Bir ishchi soatiga 7 ta, ikkinchisi 9 ta detal yasaydi. Ular 6 soatda birgalikda nechta detal yasaydi?