ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Narx, miqdor, qiymat; qiymatga doir masalalar; unumdorlik

Darslar 129–133 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
125

Unumdorlik

Darslik: 4-qism, 125-dars, 46–48-betlar
MaqsadMehnat unumdorligi tushunchasi; ish hajmi A = w × t va unumdorlik w = A : t.
Yangi so‘zlar
unumdorlik · rate of workish hajmi · amount of workdona/soat · pieces per hourusta · craftsman
Tushuntirish

Vaqt birligida bajarilgan ish unumdorlik deyiladi. U dona/soat, kg/minut, m/kun kabi birliklarda yoziladi. Masalan, mashina soatiga 250 quti qadoqlasa, uning unumdorligi 250 quti/soat. Unumdorlik w, vaqt t, butun ish hajmi A harfi bilan belgilanadi. Ish hajmini topish uchun unumdorlikni vaqtga ko‘paytiramiz: A = w × t. Unumdorlikni topish uchun ish hajmini vaqtga bo‘lamiz: w = A : t.

ƒFormula
A = w × t
w = A : t
6666666A = w × t6 × 7 = 42

ish hajmi A = 42 dona

Ko‘paytirish: jami = bir qism × qismlar soni; bo‘lish — teskari amal

🌻 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bog‘bon har soatda 6 ta gulzorni sug‘oradi. Tezlikni vaqtga ko‘paytirsak, ertalab nechta gulzorni sug‘orishini bilamiz.

Kim ishlatadi

Ishchilar, novvoylar

Bugun sinab ko‘ring

20 sekundda necha marta turib-o‘tira olishingizni sanang.

Namunalar
2502502502502502501 500 quti
Mashina soatiga 250 quti qadoqlaydi (w = 250 quti/soat). 6 soatda A = 250 × 6 = 1 500 quti qadoqlaydi.
Tikuvchi 20 kunda 160 ta ko‘ylak tikdi. Uning unumdorligi w = 160 : 20 = 8 ko‘ylak/kun.
Sinfda faoliyat

«Daqiqada nechta?»: bolalar 1 minut davomida chiroyli qilib so‘z yozadi (yoki sakraydi). Natijani sanab, o‘z unumdorligini so‘z/minut (sakrash/minut) da topadi va 5 minutdagi ish hajmini taxmin qiladi.

Mashq
1
Novvoy soatiga 45 ta non yopadi. 8 soatda nechta non yopadi?
2
Fabrika 12 kunda 600 ta kitob chop etdi. Fabrikaning unumdorligi necha kitob/kun?
3
Nasos minutiga 30 l suv uzatadi. 15 minutda necha litr suv uzatadi?
4
Dastgoh 9 soatda 63 ta detal yasadi. Uning unumdorligi necha detal/soat?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliBobomning oq doiralariHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →