124
Qiymatga doir masalalar yechish
Darslik: 4-qism, 124-dars, 43–45-betlar
MaqsadNarx yoki miqdor o‘zgarganda qiymat qanday o‘zgarishi; narxlarni solishtirish; ko‘p bosqichli masalalar.
Yangi so‘zlar
ortdi · increasedsolishtirish · comparisonarzon · cheapqimmat · expensive
Tushuntirish
Miqdor bir xil bo‘lib, narx bir necha marta ortsa, qiymat ham shuncha marta ortadi. Narx bir xil bo‘lib, miqdor bir necha marta ortsa ham, qiymat shuncha marta ortadi. Ikki xil qadoqning qaysi biri arzonligini bilish uchun har birining 1 kg (yoki 1 dona) narxini topib, solishtiramiz.
Namunalar
4 kg anor, narxi 10 000 so‘m/kg: qiymat 40 000 so‘m. Narx 2 marta ortib 20 000 so‘m/kg bo‘lsa, qiymat 20 000 × 4 = 80 000 so‘m, ya’ni 2 marta ortadi.
4 kg guruch 48 000 so‘m, 6 kg guruch esa 66 000 so‘m. Narxlar: 48 000 : 4 = 12 000 va 66 000 : 6 = 11 000 so‘m/kg. Ikkinchi qadoq 1 000 so‘m/kg arzon.
Sinfda faoliyat
«Qaysi arzon?»: bolalar ikkitadan do‘kon e’lonini (masalan, 2 kg – 24 000 va 3 kg – 33 000) kartochkada oladi, bir kilogramm narxini topib, arzonini tanlaydi.
Mashq
1
12 dona daftar, narxi 5 000 so‘m/dona. Narx 3 marta oshsa, 12 daftar qiymati necha so‘m bo‘ladi?
180000
2
7 kg shirinlik, narxi 4 000 so‘m/kg. Shunday shirinlikdan 10 marta ko‘p, ya’ni 70 kg olinsa, qiymat necha so‘m bo‘ladi?
280000
3
2 kg olma 24 000 so‘m, 3 kg olma esa 33 000 so‘m turadi. Ikkinchi qadoqda 1 kg olma necha so‘m arzon?
1000
4
Bitta tarvuz va 4 ta qovun uchun 84 000 so‘m to‘landi. Tarvuz 20 000 so‘m. Bitta qovun necha so‘m turadi?
16000
5
Bir quti ruchka 12 ta ruchkadan iborat va 30 000 so‘m turadi. Shunday 5 quti uchun necha so‘m to‘lanadi?
150000