115
Amaliy masalalar yechish
Darslik: 4-qism, 115-dars, 16–18-betlar
MaqsadFormulalar va o‘lchov birliklarini amaliy masalalarda qo‘llash; eski birliklar pud va funt.
Yangi so‘zlar
pud · pud (old unit of mass)funt · funt (old unit of mass)qop · sackhajm · volume
Tushuntirish
Qadimda massa pud va funtda o‘lchangan: 1 funt = 400 g, 1 pud = 16 kg. Amaliy masalada avval kerakli formulani tanlang (P, S, V yoki a = b × c + r), so‘ng kattaliklarni bir xil birlikka keltiring. Qoplarga solingan yukda to‘la qoplar og‘irligiga ortib qolgan qismni qo‘shamiz.
Namunalar
3 pud = 16 × 3 = 48 kg; 7 funt = 400 × 7 = 2 800 g.
Dehqon 25 kg lik 30 ta to‘la qop va yana 9 kg sabzi yig‘di. Jami 25 × 30 + 9 = 759 kg.
Sinfda faoliyat
«Eski tarozi»: bolalar 1 pud va 1 funtning kilogramm va grammdagi qiymatini yozib, o‘zlari tanlagan 3 ta sonni pud va funtdan kg va g ga aylantiradi, juftida tekshiradi.
Mashq
1
4 pud necha kilogramm?
64
2
15 funt necha gramm?
6000
3
2 pud necha funt? (1 pud = 16 kg, 1 funt = 400 g)
80
4
Yog‘och qutining bo‘yi 40 sm, eni 30 sm, balandligi 2 dm. Hajmi necha sm³?
24000
5
Fermer sabzini 20 kg lik qoplarga soldi: 36 ta to‘la qop to‘ldi va 8 kg ortib qoldi. Fermer jami necha kg sabzi yig‘gan?
728