113
Kuboidning hajmi
Darslik: 4-qism, 113-dars, 10–12-betlar
MaqsadTo‘g‘ri burchakli parallelepiped (kuboid)ning hajmini V = a × b × c formulasi bilan topish.
Yangi so‘zlar
hajm · volumekuboid · cuboidbalandlik · heightkub · cube
Tushuntirish
Kuboidning hajmi uning ichiga nechta birlik kub sig‘ishini ko‘rsatadi. V = a × b × c, bunda a – bo‘yi, b – eni, c – balandligi. Asosining yuzi S va balandligi h ma’lum bo‘lsa, V = S × h. Hajm sm³, dm³, m³ da o‘lchanadi, 1 dm³ = 1 l.
Namunalar
Kuboidning o‘lchamlari 5 sm, 4 sm va 3 sm. V = 5 × 4 × 3 = 60 sm³.
Qutining asosi 48 dm², balandligi 5 dm. V = 48 × 5 = 240 dm³, ya’ni unga 240 l suv sig‘adi.
Sinfda faoliyat
«Kubiklardan qurilish»: bolalar birlik kubiklardan 3 × 2 × 2 o‘lchamli to‘g‘ri burchakli shakl quradi, qatlam-qatlam sanab hajmini topadi va formula bilan solishtiradi.
Mashq
1
Kuboidning bo‘yi 8 sm, eni 5 sm, balandligi 2 sm. Hajmi necha sm³?
80
2
Akvariumning bo‘yi 60 sm, eni 30 sm, balandligi 40 sm. Hajmi necha sm³?
72000
3
Kubning qirrasi 6 dm. Hajmi necha dm³?
216
4
Hovuzcha tubining o‘lchami 6 dm × 4 dm, suv balandligi 3 dm. Unga necha litr suv sig‘adi? (1 dm³ = 1 l)
72