112
To‘g‘ri to‘rtburchak va kvadratning yuzi
Darslik: 4-qism, 112-dars, 7–9-betlar
MaqsadTo‘g‘ri to‘rtburchak, kvadrat va to‘g‘ri burchakli uchburchakning yuzini formula bilan topish.
Yangi so‘zlar
yuz · areato‘g‘ri to‘rtburchak · rectanglekvadrat · squareto‘g‘ri burchakli uchburchak · right triangle
Tushuntirish
To‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi S = a × b (a – bo‘yi, b – eni). Kvadratning yuzi S = a × a. To‘g‘ri burchakli uchburchak shunday o‘lchamli to‘g‘ri to‘rtburchakning yarmiga teng, shuning uchun S = a × b : 2, bunda a va b – to‘g‘ri burchakni hosil qiluvchi tomonlar. Yuz kvadrat birliklarda o‘lchanadi: sm², dm², m².
Namunalar
Hovlining bo‘yi 12 m, eni 8 m. S = 12 × 8 = 96 m².
To‘g‘ri burchakli uchburchakning to‘g‘ri burchagini hosil qiluvchi tomonlari 6 sm va 8 sm. S = 6 × 8 : 2 = 24 sm².
Sinfda faoliyat
«Katak yuz»: daftarda katakli qog‘ozda to‘g‘ri to‘rtburchak chizing, kataklarni sanab yuzini toping, so‘ng formula bilan tekshiring. Keyin uni diagonal bo‘yicha kesib, ikki uchburchakning har biri yarmi ekanini ko‘ring.
Mashq
1
Bug‘doy dalasining bo‘yi 150 m, eni 60 m. Yuzi necha m²?
9000
2
Kvadrat shaklidagi gilamning tomoni 15 dm. Yuzi necha dm²?
225
3
To‘g‘ri burchakli uchburchakning to‘g‘ri burchagini hosil qiluvchi tomonlari 10 sm va 12 sm. Yuzi necha sm²?
60
4
Xonaning yuzi 84 m², bo‘yi 12 m. Eni necha m?
7