ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Perimetr, yuz va hajm formulalari; qoldiqli bo‘lish

Darslar 119–123 · 5 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
112

To‘g‘ri to‘rtburchak va kvadratning yuzi

Darslik: 4-qism, 112-dars, 7–9-betlar
MaqsadTo‘g‘ri to‘rtburchak, kvadrat va to‘g‘ri burchakli uchburchakning yuzini formula bilan topish.
Yangi so‘zlar
yuz · areato‘g‘ri to‘rtburchak · rectanglekvadrat · squareto‘g‘ri burchakli uchburchak · right triangle
Tushuntirish

To‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi S = a × b (a – bo‘yi, b – eni). Kvadratning yuzi S = a × a. To‘g‘ri burchakli uchburchak shunday o‘lchamli to‘g‘ri to‘rtburchakning yarmiga teng, shuning uchun S = a × b : 2, bunda a va b – to‘g‘ri burchakni hosil qiluvchi tomonlar. Yuz kvadrat birliklarda o‘lchanadi: sm², dm², m².

ab
a = 6b = 4P = 2 · (6 + 4) = 20 S = 6 · 4 = 24

P = 20 · S = 24

P — tomonlar yig‘indisi, S — katakchalar soni

🗒️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Parta usti qog‘oz bilan qoplash uchun uzunligini enga ko‘paytiramiz. To‘g‘ri burchakli uchburchak mos to‘g‘ri to‘rtburchakning yarmi.

Kim ishlatadi

Duradgorlar, bo‘yoqchilar

Bugun sinab ko‘ring

Sahifani burchakdan burchakka buking va ikkita uchburchakni ko‘ring.

Namunalar
12 m8 m
Hovlining bo‘yi 12 m, eni 8 m. S = 12 × 8 = 96 m².
8 sm6 sm
To‘g‘ri burchakli uchburchakning to‘g‘ri burchagini hosil qiluvchi tomonlari 6 sm va 8 sm. S = 6 × 8 : 2 = 24 sm².
Sinfda faoliyat

«Katak yuz»: daftarda katakli qog‘ozda to‘g‘ri to‘rtburchak chizing, kataklarni sanab yuzini toping, so‘ng formula bilan tekshiring. Keyin uni diagonal bo‘yicha kesib, ikki uchburchakning har biri yarmi ekanini ko‘ring.

Mashq
1
Bug‘doy dalasining bo‘yi 150 m, eni 60 m. Yuzi necha m²?
2
Kvadrat shaklidagi gilamning tomoni 15 dm. Yuzi necha dm²?
3
To‘g‘ri burchakli uchburchakning to‘g‘ri burchagini hosil qiluvchi tomonlari 10 sm va 12 sm. Yuzi necha sm²?
4
Xonaning yuzi 84 m², bo‘yi 12 m. Eni necha m?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliAnvar va sariq limonHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →