ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Matematika

Tengsizliklar sonli nurda, koordinata burchagi, o‘qli simmetriya

Darslar 111–114 · 4 ta dars · I.V. Repyova. Matematika 3-sinf, 1–4-qismlar. Novda Edutainment, 2023
106

Koordinata burchagida nuqtalar yasash

Darslik: 3-qism, 106-dars, 115–116-betlar
MaqsadKoordinata burchagida nuqtalar yasash va ularni tutashtirib shakl hosil qilish.
Yangi so‘zlar
nuqta yasash · plot a pointtutashtirmoq · to joinshifr · codeuch · vertex
Tushuntirish

Nuqtani yasash uchun 0 dan OX bo‘ylab birinchi koordinata qadar o‘ngga, so‘ng OY yo‘nalishida ikkinchi koordinata qadar yuqoriga yuramiz va nuqta qo‘yamiz. Nuqtalarni berilgan tartibda siniq chiziq bilan tutashtirsak, shakl hosil bo‘ladi. Shaklni nuqtalar ro‘yxati bilan «shifrlash» mumkin: faqat uchlarining koordinatalarini yozamiz. Bir xil ikkinchi koordinatali nuqtalar gorizontal chiziqda, bir xil birinchi koordinatali nuqtalar vertikal chiziqda yotadi.

xy123456781234560
024681002468ABxy

A(2; 2) B(8; 6)

To‘rtburchak tomonlari: 6 va 4

✏️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Nuqtalarni ulash topishmog‘ida nuqtalarni tartib bilan ulaymiz va rasm paydo bo‘ladi. To‘rdagi nuqtalar ham koordinatalar bilan xuddi shunday ishlaydi.

Kim ishlatadi

O‘yin yaratuvchilar, rassomlar

Bugun sinab ko‘ring

Katakli qog‘ozda to‘g‘ri to‘rtburchak uchlari uchun 4 ta nuqta belgilab, ularni ulang.

Namunalar
(2; 1) → (2; 4) → (5; 4) → (5; 1) → (2; 1): hosil bo‘lgan shakl – tomoni 3 birlik bo‘lgan kvadrat. Perimetri 4 × 3 = 12.
(4; 1), (4; 3), (4; 6) nuqtalarning birinchi koordinatasi bir xil – ular vertikal to‘g‘ri chiziqda yotadi.
Sinfda faoliyat

«Rasm shifri»: bolalar katakli daftarda oddiy shakl (uy, yulduz, gul) chizadi, uchlarining koordinatalarini yozadi. Shifrni juftlikka beradi, juftlik uni koordinata burchagida yasab, shaklni topadi.

Mashq
1
(1; 1), (1; 4), (4; 4), (4; 1) nuqtalar ketma-ket tutashtirilsa, kvadrat hosil bo‘ladi. Uning perimetri necha birlik?
2
(1; 1) va (5; 1) nuqtalarni tutashtiruvchi kesma necha birlik uzunlikda?
3
To‘g‘ri to‘rtburchakning uchlari A(1; 2), B(1; 5), C(6; 5). To‘rtinchi uch D ning koordinatalarini yozing.
xy123456781234560ABC
4
(4; 1), (4; 3), (4; 6) nuqtalar qanday chiziqda yotadi?
5
Kotiba 3 minutda 180 ta so‘z teradi. U 900 ta so‘zni necha minutda teradi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliOmborxonadagi chir-chirHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →