92
Doirani teng bo‘laklarga bo‘lish
Darslik: 3-qism, 92-dars, 72–74-betlar
MaqsadDoirani radius va diametrlar bilan teng bo‘laklar – sektorlarga bo‘lish.
Yangi so‘zlar
sektor · sectorteng bo‘laklar · equal partsbuklash · foldingvitraj · stained glass
Tushuntirish
Doirani markazdan o‘tuvchi radiuslar bilan bo‘laklarga bo‘lish mumkin. Har bir bunday bo‘lak sektor deyiladi. Bitta diametr doirani 2 ta teng sektorga bo‘ladi. Gorizontal va vertikal diametrlar bo‘lsa, 4 ta teng sektor chiqadi; ularning burchaklari to‘g‘ri burchak. Doirani ikki marta buklab ham 4 ta teng bo‘lak olish mumkin. Radiuslar soni sektorlar soniga teng bo‘ladi.
🍉 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Dumaloq tarvuz teng bo‘laklarga kesiladi. Har bir bo‘lak doiraning sektori, hamma bo‘laklar bir xil.
Kim ishlatadi
Oshpazlar, dizaynerlar
Bugun sinab ko‘ring
Doira chizib, markazidan ikkita chiziq o‘tkazing va teng qismlarni sanang.
Namunalar
Pitsa 8 ta teng bo‘lakka kesildi: 8 ta sektor, 8 ta radius.
Ikki diametr (gorizontal va vertikal) 4 ta sektor beradi, uchta diametr esa 6 ta sektor beradi.
Sinfda faoliyat
«Doirani buklaymiz»: qog‘oz doirani 2 marta buklab, 4 ta sektorga ajratadi; yana bir bukilsa 8 ta; har bir holda bo‘laklar soni sanaladi.
Mashq
1
Doirada 3 ta diametr o‘tkazildi. Nechta sektor hosil bo‘ldi?
6
2
Doiraning markazidan 6 ta radius o‘tkazilsa (bir-biriga teng burchaklar bilan), nechta teng sektor hosil bo‘ladi?
6
3
Vitrajda rangli va shaffof shisha bo‘laklari bor; shaffoflari rangli bo‘laklardan 3 marta ko‘p. Jami 80 ta bo‘lak bo‘lsa, shaffof bo‘laklar nechta?
60
4
Vitrajning to‘g‘ri to‘rtburchak shishasi 90 sm × 60 sm, ikkita yumaloq shishaning har birining yuzi to‘g‘ri to‘rtburchak yuzidan 2 marta kichik. Vitrajning umumiy yuzi necha sm²?
10800
5
1 kg 200 g pirog 12 ta teng bo‘lakka bo‘lindi. 5 bo‘lagi yeyildi. Necha gramm pirog qoldi?
700