92
Doirani teng bo‘laklarga bo‘lish
Darslik: 3-qism, 92-dars, 72–74-betlar
MaqsadDoirani radius va diametrlar bilan teng bo‘laklar – sektorlarga bo‘lish.
Yangi so‘zlar
sektor · sectorteng bo‘laklar · equal partsbuklash · foldingvitraj · stained glass
Tushuntirish
Doirani markazdan o‘tuvchi radiuslar bilan bo‘laklarga bo‘lish mumkin. Har bir bunday bo‘lak sektor deyiladi. Bitta diametr doirani 2 ta teng sektorga bo‘ladi. Gorizontal va vertikal diametrlar bo‘lsa, 4 ta teng sektor chiqadi; ularning burchaklari to‘g‘ri burchak. Doirani ikki marta buklab ham 4 ta teng bo‘lak olish mumkin. Radiuslar soni sektorlar soniga teng bo‘ladi.
Namunalar
Pitsa 8 ta teng bo‘lakka kesildi: 8 ta sektor, 8 ta radius.
Ikki diametr (gorizontal va vertikal) 4 ta sektor beradi, uchta diametr esa 6 ta sektor beradi.
Sinfda faoliyat
«Doirani buklaymiz»: qog‘oz doirani 2 marta buklab, 4 ta sektorga ajratadi; yana bir bukilsa 8 ta; har bir holda bo‘laklar soni sanaladi.
Mashq
1
Doirada 3 ta diametr o‘tkazildi. Nechta sektor hosil bo‘ldi?
6
2
Doiraning markazidan 6 ta radius o‘tkazilsa (bir-biriga teng burchaklar bilan), nechta teng sektor hosil bo‘ladi?
6
3
Vitrajda rangli va shaffof shisha bo‘laklari bor; shaffoflari rangli bo‘laklardan 3 marta ko‘p. Jami 80 ta bo‘lak bo‘lsa, shaffof bo‘laklar nechta?
60
4
Vitrajning to‘g‘ri to‘rtburchak shishasi 90 sm × 60 sm, ikkita yumaloq shishaning har birining yuzi to‘g‘ri to‘rtburchak yuzidan 2 marta kichik. Vitrajning umumiy yuzi necha sm²?
10800
5
1 kg 200 g pirog 12 ta teng bo‘lakka bo‘lindi. 5 bo‘lagi yeyildi. Necha gramm pirog qoldi?
700