70
Tonna va sentner
Darslik: 3-qism, 70-dars, 7–9-betlar
MaqsadKatta massalarni sentner va tonnada o‘lchash: 1 s = 100 kg, 1 t = 1 000 kg, 1 t = 10 s.
Yangi so‘zlar
tonna (t) · tonnesentner (s) · centner (100 kg)yuk · cargoyuk mashinasi · truck
Tushuntirish
Og‘ir yuklarning massasi katta birliklarda o‘lchanadi: sentner (s) va tonna (t). 1 s = 100 kg, 1 t = 1 000 kg, demak 1 t = 10 s. Darslikda sentner «q» harfi bilan ham yoziladi. Katta birlikdan kichigiga o‘tishda ko‘paytiramiz, kichigidan kattasiga o‘tishda bo‘lamiz.
Namunalar
6 t = 6 000 kg; 8 s = 800 kg; 4 600 kg = 46 s.
4 t 5 s 30 kg = 4 000 kg + 500 kg + 30 kg = 4 530 kg.
Sinfda faoliyat
«Yuk mashinasi»: kartochkalarda 3 t, 40 s, 2 500 kg, 6 s yozilgan. Bolalar ularni massaning o‘sish tartibida saf qilib turadi va kg ga aylantirib tekshiradi.
Mashq
1
7 t = ? kg
7000
2
3 500 kg = ? s
35
3
12 s + 8 s = ? t
2
4
Omborga 6 t va 40 s bug‘doy keltirildi. Jami necha kilogramm?
10000
5
Yuk mashinasi bir reysda 3 t yuk tashiydi. 4 reysda necha sentner yuk tashiydi?
120