71
Massa birliklari
Darslik: 3-qism, 71-dars, 10–12-betlar
MaqsadBarcha massa birliklari (g, kg, s, t) orasida o‘tish; qulay birlikda hisoblash; tenglama va masalalarda qo‘llash.
Yangi so‘zlar
massa birliklari · units of massnetto · net massyuk ko‘tarish quvvati · lifting capacityaylantirish · converting
Tushuntirish
Massa birliklari zanjiri: 1 000 g = 1 kg, 100 kg = 1 s, 10 s = 1 t. Murakkab ifodalarni hisoblashda hamma sonlarni eng kichik birlikka o‘tkazamiz, natijani esa qulay birlikda yozamiz. «Netto» – qadoqsiz sof massa: netto = umumiy massa − qadoq massasi. Lift yoki kran ko‘tara oladigan eng katta massa uning yuk ko‘tarish quvvati deyiladi.
Namunalar
5 308 kg = 5 t 308 kg; 31 t 40 kg = 31 040 kg.
2 t 150 kg − 9 s 70 kg = 2 150 kg − 970 kg = 1 180 kg = 1 t 180 kg.
Sinfda faoliyat
«Kran ko‘tara oladimi?»: o‘qituvchi kranning yuk ko‘tarish quvvatini aytadi (masalan, 5 t), guruhlar yuklar massasini qo‘shib, kran ko‘tara olishini isbotlaydi.
Mashq
1
12 t 305 kg = ? kg
12305
2
4 t − 1 t 650 kg = ? kg
2350
3
Yashik bilan olmaning massasi 25 kg 400 g, bo‘sh yashikniki 2 kg 900 g. Olmaning netto massasi necha gramm?
22500
4
Liftning yuk ko‘tarish quvvati 400 kg. Unda 70 kg, 85 kg va 95 kg massali uch kishi turibdi. Yana nechta 25 kg li qop sement ko‘tarish mumkin?
6
5
x × 4 = 1 t 200 kg tenglamada x necha kilogramm?
300