Laboratoriya ishi: Yoritilganlikning yorug‘lik kuchiga bog‘liqligi
Ishning maqsadi — yoritilganlik E yorug‘lik kuchi I ga to‘g‘ri proporsional (E = I/r²) ekanini tekshirish. Qurilma: yorug‘lik kuchi ma’lum bo‘lgan cho‘g‘lanma lampa (2-lampa), kuchlanishi o‘zgartiriladigan manbaga ulangan sinaladigan lampa (1-lampa), lyuksmetr (fotoelement), o‘lchov tasmasi. Usul: 1-lampa yoqiladi, undan r₁ masofada lyuksmetr E₁ ni ko‘rsatadi. Keyin 1-lampa o‘chirilib, 2-lampa yoqiladi va uni lyuksmetrga shunday yaqinlashtirish/uzoqlashtirish bilan masofa r₂ topiladiki, ko‘rsatish yana E₁ ga teng bo‘lsin. Yoritilganliklar teng: I₁/r₁² = I₂/r₂², shundan I₁ = I₂·(r₁/r₂)². 1-lampaning kuchlanishini bosqichma-bosqich oshirib (40, 80, … V) har safar I₁ ni topib, E = f(I) grafigini chizamiz: nuqtalar koordinata boshidan o‘tuvchi to‘g‘ri chiziqqa yaqin bo‘lishi kerak. Qo‘shimcha ishda r ni o‘zgartirib, E = f(1/r²) grafikni tekshiramiz. Xavfsizlik: lampalarni elektr tarmog‘iga ulash va kuchlanishni o‘zgartirishni faqat o‘qituvchi bajaradi; qizigan lampalarni ushlamang.
Daftarda E = f(I) va E = f(1/r²) uchun jadval va grafik chizing (misoldagi sonlar bilan). Tajribani maktab laboratoriyasida o‘qituvchi bilan bajaring; uyda lampa va telefon ilovasi bilan E ning masofaga bog‘liqligini tekshirishingiz mumkin.