Yulduz spektrlari va Gersprung–Ressel diagrammasi

Spektr–yorqinlik diagrammasi (Gersprung–Ressel, 1911–1913) yulduzlarni spektral sinf (yoki temperatura – chapga qarab ortadi) va absolut kattalik (yoki yorqinlik) bo‘yicha joylashtiradi. Yulduzlarning ko‘pchiligi (≈ 90 %) diagramma bo‘ylab chapdan-yuqoridan o‘ngdan-pastga cho‘ziluvchi bosh ketma-ketlikda joylashadi – ular yadrosida vodorodni geliyga aylantiradi (Quyosh ham). O‘ng-yuqorida sovuq, ammo katta qizil gigantlar va o‘ta gigantlar, chap-pastda kichik, issiq, xira oq mittilar turadi. Bosh ketma-ketlikda yorqinlik massaga bog‘liq: taxminan L ∝ M³·⁵ (≈ 2–20 M☉ uchun); yulduz umri t ∝ M / L ∝ M⁻²·⁵: Quyoshning umri ≈ 10 mlrd yil, massasi 10 M☉ bo‘lgan yulduz ≈ 30 mln yil atrofida yashaydi, qizil mittilar esa trillionlab yil. Spektroskopik parallaks: yulduz sinfidan M ni diagramma bo‘yicha topib, m – M = 5 lg d – 5 dan masofani hisoblash mumkin.