Optik teleskoplar
Optik teleskop uzoq jismdan kelgan nurni to‘plab, tasvir hosil qiladi, uni okulyar orqali kattalashtirib ko‘rsatadi yoki kameraga yo‘naltiradi. Refraktorda obyektiv – linza (Galiley 1609-yilda kuzatishni boshlagan; eng katta refraktor – AQShdagi Yerks, 102 sm), reflektorda esa botiq ko‘zgu (Nyuton, 1668). Hozirgi yirik teleskoplar deyarli faqat reflektorlar, chunki katta ko‘zguni orqasidan tayanchlash mumkin, linza esa faqat chetdan ushlanadi va og‘irligidan egiladi: Keck (2 ta, har biri 10 m), VLT (4 ta, 8,2 m), GTC (10,4 m), SALT (≈ 11 m). Yevropa Janubiy rasadxonasining 39 m li ELT teleskopi qurilmoqda. Atmosfera turbulentligini kamaytirish uchun adaptiv optika va baland, quruq, bulutsiz joylar tanlanadi. O‘zbekistonda Qashqadaryo viloyatidagi Maydanak rasadxonasi (≈ 2700 m balandlikda, O‘zR FA Ulug‘bek nomidagi Astronomiya instituti) ana shunday joyda joylashgan. Quyoshni faqat maxsus quyosh filtri bilan kuzatish mumkin; filtrsiz teleskopni Quyoshga qaratish ko‘zni ko‘r qiladi va asbobni buzadi.
Kattalar bilan yaqin atrofdagi astronomiya to‘garagi yoki planetariyga borib, refraktor yoki reflektorni ko‘ring; kuzatishda egasi ko‘rsatgan xavfsizlik qoidalariga amal qiling.