Darslar 7 · 1 ta dars · N.M. Mahmudov, A.Sh. Sobirov, Y.R. Odilov, G.Sh. Ziyodullayeva. Ona tili 10-sinf, 1-nashr. «O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti, Toshkent, 2017
7
Nutqiy uslublar va uslubiy bo‘yoq
Darslik: 23–25-betlar
MaqsadFunksional va emotsional-ekspressiv bo‘yoqni farqlash.
Ko‘p so‘zlar muayyan uslubga moslashgan bo‘ladi va shu uslubning belgisiga aylanadi. So‘zning ma’lum uslubga mansubligi funksional bo‘yoq deyiladi: masalan, «ravona bo‘lmoq» ifodasi betaraf «ketmoq»dan farqli ravishda kitobiy, ko‘tarinki yozma uslubga xos. Ba’zi so‘zlar esa so‘zlovchining narsaga bo‘lgan ijobiy yoki salbiy munosabatini ham bildiradi; bu emotsional-ekspressiv bo‘yoq deyiladi. Masalan, «jilmaymoq» betaraf yoki iliq, «irjaymoq» esa salbiy bahoni bildiradi. Funksional va emotsional-ekspressiv bo‘yoq birgalikda uslubiy bo‘yoq deb yuritiladi. Bir so‘zda ikkala bo‘yoq ham bo‘lishi mumkin, shuning uchun so‘zni tanlashdan oldin uning ma’nosi bilan birga bo‘yog‘ini ham bilish kerak.