ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Matnli va mantiqiy funksiyalar

Darslar 9–10 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
10

Mantiqiy funksiyalar

Darslik: 26–28-betlar
MaqsadIF, AND, OR funksiyalari yordamida shartga bog‘liq hisoblashlarni bajaradi va ichma-ich IF yozadi.
Yangi so‘zlar
IF funksiyasi · IF: gives one value if the condition is true and another if it is falseAND funksiyasi · AND: true only when all its conditions are trueOR funksiyasi · OR: true when at least one condition is trueichma-ich IF · nested IF: an IF placed in the true or false part of another IF
Tushuntirish

Ba’zi hisoblashlar shartga bog‘liq: shart bajarilsa bir natija, bajarilmasa boshqasi chiqishi kerak. Buning uchun IF(shart, rost_bo‘lsa, yolg‘on_bo‘lsa) ishlatiladi. Shart taqqoslash belgilari bilan yoziladi: =, <>, <, >, <=, >=. Bir nechta shartni birlashtirish uchun AND(sh1, sh2, …) hamma shart rost bo‘lganda, OR(sh1, sh2, …) esa kamida bittasi rost bo‘lganda TRUE beradi; NOT(sh) shartni teskarisiga o‘zgartiradi. Ikkitadan ortiq variant bo‘lsa, IF ichiga yana IF yoziladi: shartlar eng qattig‘idan boshlab tekshiriladi. Yangi Excelda bunday zanjirni IFS funksiyasi qisqartiradi, lekin ichma-ich IF har bir versiyada ishlaydi. Matn natijalar tirnoq ichida yoziladi.

BelgiMa’nosi
=teng
<>teng emas
<kichik
>katta
<=kichik yoki teng
>=katta yoki teng
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab sport to‘garagi qoidasi: o‘quvchi mashg‘ulotlarning kamida sakkiztasida qatnashsa, nishon oladi, aks holda ro‘yxatda «davom eting» deb turadi. Jadval har bir qator uchun shartni o‘zi tekshiradi. O‘qituvchi yuzlab qatorni ko‘zdan kechirmaydi.

Kim ishlatadi

Dasturchilar, o‘yin yaratuvchilar va maktab ofisi xodimlari «agar ... bo‘lsa, ... qil, aks holda ...» qoidalarini avtomatik tekshiradi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘zingizning bitta qoidangizni yozing, masalan «agar yomg‘ir yog‘sa, soyabon, aks holda kepka», va uni ikki xil ob-havo bilan sinab ko‘ring.

Namunalar
BoshlashB2B2 ≥ 90hayo‘q5B2 ≥ 75hayo‘q4B2 ≥ 60hayo‘q32Tugatish
Baho shkalasi: =IF(B2>=90,5,IF(B2>=75,4,IF(B2>=60,3,2))). B2 = 82 bo‘lsa, birinchi shart yolg‘on, ikkinchisi (82 ≥ 75) rost, natija 4. B2 = 90 da natija 5, B2 = 59 da 2.
=IF(AND(B2>=60,C2>=60),"qabul","rad") va =IF(OR(B2>=60,C2>=60),"qabul","rad")
B2C2ANDOR
7258radqabul
Ikki imtihon: =IF(AND(B2>=60,C2>=60),"qabul","rad"). B2 = 72, C2 = 58 bo‘lsa, ikkinchi shart yolg‘on, AND yolg‘on, natija «rad». OR bilan =IF(OR(B2>=60,C2>=60),"qabul","rad") esa «qabul» beradi.
Sinfda faoliyat

«Shart bo‘yicha saf»: o‘quvchilar kartochkada yozilgan shartga (masalan, «bo‘yi 165 dan baland VA ismi A bilan boshlanadi») javob bersa, o‘rnidan turadi; sinf AND va OR farqini jonli ko‘radi.

Mashq
1
=IF(AND(7>3,2>4),"A","B") qanday natija beradi?
2
Yuqoridagi baho shkalasida B2 = 82 uchun natija qanday?
3
Sotuvchi sotuvi 5 000 000 so‘mdan kam bo‘lmasa 7%, aks holda 3% mukofot oladi. 8 000 000 so‘m sotuvga mukofot necha so‘m?
4
Ichma-ich IF da shartlar nima uchun eng qattig‘idan boshlab yoziladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliUstozlar kuni: «bepul karta» xabariHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →