ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Timer obyekti

Darslar 61–62 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
62

Amaliy mashg‘ulot

Darslik: 143-bet
MaqsadTimer li ilovalarni yaratadi: kunlik soat, sekundomer va svetofor; interval, hisoblagich va mod yordamida holatni boshqaradi.
Yangi so‘zlar
sekundomer · stopwatch: a counter of elapsed timehisoblagich · counter: a variable that grows by 1 at each timer eventmod · mod: the remainder of a division, used for repeating cyclessikl vaqti · cycle time: the time after which a pattern repeats
Tushuntirish

Amaliy mashg‘ulotda uchta ilova yaratiladi. 1) «Sekundomer»: Interval = 100 (sekundning o‘ndan biri). Global t: Integer; Timer da t := t + 1; Label1.Caption := IntToStr(t div 10) + '.' + IntToStr(t mod 10); – masalan, t = 125 da 12.5 soniya. Start/Stop tugmasi Timer1.Enabled := not Timer1.Enabled; bo‘lsin. 2) «Svetofor»: Interval = 1000, global i: Integer; Timer da i := i + 1; k := i mod 14; – k = 0…5 da qizil (6 s), k = 6 da sariq (1 s), k = 7…13 da yashil (7 s); chiroqlar Image da Brush.Color := clRed va Ellipse bilan chiziladi. 3) «Soat»: Label da vaqt va sana. Muhim: ekranda sekundiga uch martadan ko‘p miltillovchi rang almashuvlari yaratmang, chunki ba’zi odamlarga bu zarar yetkazishi mumkin; svetoforni faqat o‘quv modeli deb biling, haqiqiy yo‘lda signallarga bo‘ysunish kerak.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Piyodalar o‘tish joyidagi svetofor belgilangan sikl bo‘yicha takrorlanadi. Boshlangandan 100 soniya o‘tgan paytda qaysi rang yonishini bilish uchun 100 ni sikl uzunligiga bo‘lib, qoldiqqa qarash kifoya. Dasturchi ham holatni shu qoldiq orqali aniqlaydi.

Kim ishlatadi

Transport signallarini dasturlovchilar, o‘yin dasturchilari va jadval tuzuvchilar takrorlanuvchi sikldagi holatni qoldiq bilan topadi.

Bugun sinab ko‘ring

O‘yin raundi har 5 daqiqada takrorlansa, 17-daqiqada nechanchi raundning nechanchi daqiqasidaligingizni 17 ni 5 ga bo‘lib, qoldiq yordamida toping.

Namunalar
Sekundomer: t = 125 da t div 10 = 12, t mod 10 = 5: yozuv 12.5. t = 60 da 6.0. 1 daqiqa = 60 s = 600 ta 100 ms li hodisa.
ik = i mod 14chiroq
1313yashil
206sariq
302qizil
Svetofor sikli 6+1+7 = 14 soniya. i = 13 da k = 13 mod 14 = 13 – yashil; i = 20 da k = 6 – sariq; i = 30 da k = 2 – qizil. Qizil chiroq 6 soniya yonadi, chunki k = 0, 1, 2, 3, 4, 5 – oltita hodisa.
Sinfda faoliyat

«Chiroq jadvali»: juftlik 25 soniyalik jadval tuzadi: har soniyada qaysi chiroq yonishini (k = i mod 14) oldindan yozadi va ilova bilan tekshiradi.

Mashq
1
Interval = 100 da 1 daqiqada nechta OnTimer hodisasi bo‘ladi?
2
t = 87 bo‘lsa, sekundomer nimani ko‘rsatadi (t div 10 va t mod 10)?
3
i = 40 da svetofor holati (k = i mod 14; 0–5 qizil, 6 sariq, 7–13 yashil)?
4
Nima uchun tez miltillovchi ranglardan qochish kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSim qarshiligi hech o‘zgarmasmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →