ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Delphi da grafika

Darslar 59–60 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
60

Amaliy mashg‘ulot

Darslik: 137–138-betlar
MaqsadCanvas bilan ichma-ich shakllar, koordinata o‘qlari va rangli kompozitsiyalarni chizadi; koordinatalarni sikl va formula bilan hisoblaydi.
Yangi so‘zlar
ichma-ich shakllar · nested shapes: shapes drawn one inside another around a common centrebelgi (tick) · tick: a short mark on an axisbsClear · bsClear: a brush style that does not fill the shapemarkaz · centre: the point around which shapes are placed
Tushuntirish

Amaliy mashg‘ulotda chizma koordinatalari sikl bilan hisoblanadi. 1) «Ichma-ich kvadratlar»: Image 200×200, markaz (100, 100). Cho‘tkani bsClear qiling va for i := 1 to 8 do Rectangle(100 - 12 * i, 100 - 12 * i, 100 + 12 * i, 100 + 12 * i); – i-kvadratning tomoni 24·i piksel, eng kattasiniki 192. 2) «Koordinata o‘qlari»: MoveTo(10, 100); LineTo(190, 100); gorizontal o‘q, MoveTo(100, 10); LineTo(100, 190); vertikal o‘q, belgilar: for i := 1 to 9 do { x = 20·i, y = 96 dan 104 gacha kesma }. 3) «Rangli doiralar»: markazlari bir nuqtada bo‘lgan 5 ta aylana, har birining rangi RGB(50·i, 0, 255 – 50·i) formulasi bilan beriladi. Har bir ilovada chizishdan oldin eng muhim sonlarni (eng katta kvadrat tomoni, belgilar soni) hisoblab yozing va rasmdagi bilan solishtiring.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf plakati uchun hoshiya yaratayotgan o‘quvchi har bir ketma-ket kvadrat avvalgisidan bir xil qadamga katta ekanini payqadi. Har birini alohida o‘lchash o‘rniga bitta qoidani takrorladi. Hoshiya bir necha daqiqada tayyor bo‘ldi.

Kim ishlatadi

Dizaynerlar, me’morlar va tasvir hosil qiluvchi dasturchilar naqshlarni takrorlanuvchi qoida bilan yaratadi.

Bugun sinab ko‘ring

Katakli qog‘ozda umumiy markazli 4 ta ichma-ich kvadrat chizing: har bir keyingisi har tomondan bir katak kattaroq bo‘lsin.

Namunalar
iRectangletomon
1(88, 88, 112, 112)24
3(64, 64, 136, 136)72
8(4, 4, 196, 196)192
Kvadratlar: i = 1: Rectangle(88, 88, 112, 112), tomon 24; i = 3: Rectangle(64, 64, 136, 136), tomon 72; i = 8: Rectangle(4, 4, 196, 196), tomon 192. Barcha 8 ta kvadrat tomonlari yig‘indisi 24·(1+2+…+8) = 24·36 = 864.
Belgilar: x = 20, 40, …, 180 – to‘qqizta; ular orasidagi masofa 20 piksel. 5 ta rangli aylana uchun RGB(50, 0, 205), RGB(100, 0, 155), RGB(150, 0, 105), RGB(200, 0, 55), RGB(250, 0, 5): qizil ortadi, ko‘k kamayadi.
Sinfda faoliyat

«Rasm-hisob»: guruh o‘z formulasi bilan 6 ta ichma-ich aylana tuzadi, eng katta aylana diametrini va barcha diametrlar yig‘indisini oldindan hisoblaydi.

Mashq
1
i = 4 da Rectangle(100-12*i, 100-12*i, 100+12*i, 100+12*i) ning tomoni?
2
8 ta ichma-ich kvadrat tomonlari yig‘indisi?
3
RGB(50*i, 0, 255-50*i) da i = 3 bo‘lsa, uch qiymat?
4
Nima uchun ichma-ich shakllar uchun cho‘tka bsClear bo‘lishi kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliVakuumda tok bormi? Bobo radiosiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →