Darslar 57–58 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
58
Nazorat ishi
Darslik: 131–132-betlar
MaqsadDelphi bobining 51–57-darslari bo‘yicha nazorat variantini bajaradi: CheckBox, RadioGroup, ListBox, ComboBox, SpinEdit va Memo.
Yangi so‘zlar
obyektni tanlash · choosing the object: deciding which control suits the taskkod tahlili · code analysis: reading code and predicting its resultsinov ma’lumoti · test data: input values chosen to check the programkutilgan natija · expected result: the answer calculated before running
Tushuntirish
Bu nazoratda eng muhim ko‘nikma – vazifaga mos obyektni tanlash: bir nechta variantni belgilash kerak bo‘lsa CheckBox, bitta variant kerak bo‘lsa RadioGroup, ixcham ro‘yxat kerak bo‘lsa ComboBox, uzun ro‘yxat uchun ListBox, butun son uchun SpinEdit, ko‘p satrli natija uchun Memo. Keyin xossalarni (Items, ItemIndex, Checked, Value, Lines) va usullarni (Add, Delete, Clear, Count) to‘g‘ri qo‘llang. Kod tahlilida satrlar sonini yoki yig‘indini qadam-baqadam hisoblang. Ilova yaratishda avval kutilgan natijani sinov ma’lumotlari bilan hisoblab oling, so‘ng F9 bilan solishtiring: farq bo‘lsa, avval indekslar 0 dan boshlanishini va sikl chegaralarini tekshiring.
Namunalar
Namuna: 1) 9 ga karrali dastlabki 6 ta sonni Memo ga chiqaring: for i := 1 to 6 do Memo1.Lines.Add(IntToStr(9 * i)); Qatorlar 9, 18, 27, 36, 45, 54: Count = 6, yig‘indi 9+18+27+36+45+54 = 189.
2) Ro‘yxat: Items = Olma, Nok, Uzum, Anor, Behi; ItemIndex = 3 bo‘lsa, tanlangan band Anor. 3) ComboBox dan olingan baho 4, SpinEdit da 3 ta fan: 4·3 = 12. 4) Qaysi obyekt: «sevimli ranglardan bir nechtasi» – CheckBox; «yosh guruhlaridan bittasi» – RadioGroup.
Sinfda faoliyat
«Obyektni toping»: guruh 10 ta vazifa (masalan, tanlov, ro‘yxat, son, matn) yozadi; boshqa guruh har biri uchun mos obyektni topib, sababini bir jumlada yozadi.