ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

ListBox, ComboBox va SpinEdit

Darslar 55–56 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
56

Amaliy mashg‘ulot

Darslik: 126-bet
MaqsadListBox, ComboBox va SpinEdit li ilovalar yaratadi: ro‘yxatni sikl bilan to‘ldiradi, bandni boshqa ro‘yxatga ko‘chiradi va qiymatlarni yig‘adi.
Yangi so‘zlar
Items.Delete · Items.Delete: a method that removes the item with the given number from a listItems.Count · Items.Count: the number of items in a listOnCreate · OnCreate: the event when the form is created, used for initial valuesClear · Clear: a method that empties a list
Tushuntirish

Amaliy mashg‘ulotda uchta ilova yaratiladi. 1) «Juft sonlar»: Form1 ning OnCreate protsedurasida for i := 1 to 12 do ListBox1.Items.Add(IntToStr(2 * i)); sikli ro‘yxatni 12 ta band bilan to‘ldiradi. 2) «Ko‘chirish»: bir tugma ListBox1 dagi tanlangan bandni ListBox2 ga qo‘shadi va ListBox1 dan o‘chiradi: ListBox2.Items.Add(ListBox1.Items[i]); ListBox1.Items.Delete(i); bu yerda i := ListBox1.ItemIndex. 3) «Kun rejasi»: ComboBox dan fan nomi, SpinEdit dan daqiqa (10 dan 90 gacha) tanlanadi; tugma bosilganda ListBox2 ga «fan – daqiqa» qatori qo‘shiladi va umumiy vaqt Label da yig‘iladi. Har ilovada ro‘yxat bandlari sonini Items.Count orqali tekshiring va natijani oldindan hisoblab daftarga yozing.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

O‘qituvchi jamoalarni tuzishda o‘ylab topilgan nomlarni «kutayotganlar» ro‘yxatidan «jamoa» ro‘yxatiga ko‘chiradi. Har ko‘chirishdan keyin ikki ro‘yxatdagi nomlar yig‘indisi avvalgidek qoladi. Agar yig‘indi o‘zgarsa, biror nom yo‘qolgan yoki ikki marta qo‘shilgan.

Kim ishlatadi

Ilova dasturchilari savatga mahsulot qo‘shish yoki qo‘shiq ro‘yxatini tuzishda shunday ko‘chirishni yozadi; tashkilotchilar ham ishtirokchilarni guruhlarga bo‘ladi.

Bugun sinab ko‘ring

8 ta kartochkaga o‘ylab topilgan sonlarni yozing, 3 tasini boshqa uyumga ko‘chiring va ikki uyumdagi kartochkalar soni yig‘indisi 8 ligini tekshiring.

Namunalar
Pascal
1procedure TForm1.FormCreate(Sender: TObject);
2var i: Integer;
3begin
4  for i := 1 to 12 do
5    ListBox1.Items.Add(IntToStr(2 * i));
6end;
OnCreate – kod yuqorida. Natijada ListBox1.Items.Count = 12, Items[0] = 2, Items[11] = 24.
ListBox1ListBox2Jami
oldin12012
«18» ko‘chirilgach11112
Ko‘chirishdan oldin ListBox1 da 12, ListBox2 da 0 band. «18» (i = 8) ko‘chirilgandan keyin ListBox1 da 11, ListBox2 da 1 band; jami 11+1 = 12 – bandlar yo‘qolmaydi. Kun rejasida 45, 30 va 20 daqiqa tanlansa, jami 45+30+20 = 95 daqiqa.
Sinfda faoliyat

«Tartiblagich»: guruh ro‘yxatdagi 12 sondan beshtasini ketma-ket ko‘chirib, har bosqichda ikkala ro‘yxat bandlari soni yig‘indisi 12 qolishini isbotlaydi.

Mashq
1
for i := 1 to 12 do ListBox1.Items.Add(...) dan keyin ro‘yxatda nechta band bo‘ladi?
2
ListBox1 da 12 band bor; 4 tasi ListBox2 ga ko‘chirildi. ListBox1 da nechta qoldi?
3
2, 4, 6, … ro‘yxatida «18» ning Items dagi tartib raqami?
4
Nima uchun ko‘chirishda avval Add, keyin Delete bajariladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQisqa tutashuv — eng yaxshi usulmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →