Darslar 51–52 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
52
Amaliy mashg‘ulot
Darslik: 115–116-betlar
MaqsadCheckBox lar bilan narx hisoblaydigan va boshqa obyektlarni boshqaradigan sozlamalar ilovalarini yaratadi.
Yangi so‘zlar
OnClick (CheckBox) · OnClick of a CheckBox: the event when it is ticked or clearedjami · total: the result of adding all selected partsbog‘lash · linking: making one property follow another, such as Visible := Checkedboshlang‘ich holat · initial state: all boxes cleared at the start
Tushuntirish
Amaliy mashg‘ulotda uchta ilova yaratiladi. 1) «Pitsa buyurtmasi»: asosiy narx 30000 so‘m; CheckBox1 – pishloq (+5000), CheckBox2 – qo‘ziqorin (+4000), CheckBox3 – zaytun (+3000). Tugma bosilganda: s := 30000; if CheckBox1.Checked then s := s + 5000; … va Label1.Caption := 'Jami: ' + IntToStr(s) + ' som'; ko‘rsatiladi. 2) «Sozlamalar»: CheckBox ning OnClick protsedurasida boshqa obyekt holati belgiga bog‘lanadi, masalan Label1.Visible := CheckBox1.Checked; va Button1.Enabled := CheckBox2.Checked; 3) «Hammasini belgila / tozala»: ikkita tugma barcha CheckBox larning Checked ini True yoki False qiladi. Har bir ilovani sinab, hisoblangan jami qiymatni qo‘lda tekshiring.
Namunalar
Pishloq va zaytun belgilangan: s = 30000+5000+3000 = 38000. Uchala qo‘shimcha belgilansa: 30000+5000+4000+3000 = 42000. Hech narsa belgilanmasa: 30000.
«Sozlamalar» da CheckBox2 – «Shartlarga roziman», Button1 – «Yuborish». CheckBox2 ning OnClick ida Button1.Enabled := CheckBox2.Checked; yozilgan. Boshida belgi yo‘q, shuning uchun tugma xira; belgi qo‘yilsa tugma faollashadi, olib tashlansa yana xira bo‘ladi. Xuddi shunday Label1.Visible := CheckBox1.Checked; yozuvni belgiga qarab ko‘rsatadi yoki yashiradi.
Sinfda faoliyat
«Buyurtma xizmati»: juftlik menyuga to‘rtinchi qo‘shimchani qo‘shib narxlarini o‘zgartiradi va barcha 16 ta belgilar kombinatsiyasidan beshtasi uchun jamini oldindan hisoblab tekshiradi.
Mashq
1
Faqat zaytun belgilansa, jami (asosiy narx 30000, zaytun +3000)?
33000
2
Qo‘ziqorin va pishloq belgilansa jami?
39000
3
Uchta CheckBox ning belgilanish kombinatsiyalari nechta (har biri belgilangan yoki yo‘q)?
8
4
Nima uchun «bittasini tanla» uchun radio tugmalar guruhi CheckBox lardan qulayroq?
Radio tugmalar guruhi o‘zi bitta tanlovni ta’minlaydi, qo‘shimcha kod kerak emas.