ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Informatika

Ma’lumot turini o‘zgartirish va nazorat

Darslar 49–50 · 2 ta dars · N. I. Taylaqov (umumiy muharrir), A. B. Axmedov, M. D. Pardayeva, A. A. Abdug‘aniyev, U. M. Mirsanov. Informatika va axborot texnologiyalari, 10-sinf, 1-nashr. «Extremum-Press», Toshkent, 2017
50

Nazorat ishi

Darslik: 110-bet
MaqsadDelphi bobining 43–49-darslari bo‘yicha nazorat variantini bajaradi: Label, Visible/Enabled, Edit va turlarni o‘zgartirish.
Yangi so‘zlar
nazorat · test: a checking work on a finished topickod tahlili · code analysis: reading code and predicting its resultilova yaratish · application design: planning objects, properties and eventstekshirish · checking: comparing the result with a hand calculation
Tushuntirish

Nazorat ishida uch xil topshiriq uchraydi: nazariy savol (masalan, Label, Edit va Button xossalari), kod tahlili (berilgan protsedura qanday natija berishini hisoblash) va yangi ilovani yaratish. Kod tahlilida o‘zgaruvchilarning qiymatini qadam-baqadam jadvalga yozing: bu xatoga yo‘l qo‘ymaydi. Yangi ilovani yaratishda avval oynada nimalar bo‘lishini (nechta Label, Edit, Button), keyin ularning xossalarini, so‘ng tugma protsedurasini rejalashtiring. Matn bilan son aralashgan joylarda StrToInt, IntToStr, StrToFloat yoki FloatToStr kerakligini tekshiring. Ilovani F9 bilan sinab, kamida bitta noto‘g‘ri kiritishda ham ishlashini ko‘ring.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Voleybol o‘yinida hisobchi har to‘pdan keyin hisobni qog‘ozga yozib boradi. O‘yin tugagach hisobda nomuvofiqlik chiqsa, varaqni boshidan ko‘rib, xato qaysi qadamda bo‘lganini topadi. Dastur kodi bilan ham shunday: o‘zgaruvchi qiymatlarini qadamma-qadam yozib borish xatoni ko‘rsatadi.

Kim ishlatadi

Dasturchilar, hisobchilar va o‘yin hakamlari qadamlar natijasini yozib borib, xatoni qidirib topadi.

Bugun sinab ko‘ring

Keyingi o‘yinda (shashka, kartalar yoki boshqasi) har raunddan keyin hisobni qog‘ozga yozib boring va oxirida bir qadamni qayta tekshirib ko‘ring.

Namunalar
Pascal
1var s, i: Integer;
2begin
3  s := 0;
4  for i := 1 to 4 do
5    s := s + i * 2;
6  Label1.Caption := IntToStr(s);
7end;
Kod tahlili – kod yuqorida. Qadamlar: i = 1: s = 2; i = 2: s = 6; i = 3: s = 12; i = 4: s = 20. Label ga 20 chiqadi.
Ilova yaratish: «Uchburchak perimetri». Uchta Edit (a, b, c), bitta tugma, bitta Label. Tugma protsedurasi: Label1.Caption := 'P = ' + IntToStr(StrToInt(Edit1.Text) + StrToInt(Edit2.Text) + StrToInt(Edit3.Text)); 3, 4, 5 da P = 12.
Sinfda faoliyat

«Kodni o‘qish»: juftlik bir-biriga qisqa protsedura yozib beradi; ikkinchisi natijani jadval bilan topadi va ilovada tekshiradi.

Mashq
1
s := 0; for i := 1 to 3 do s := s + i * 3; oxirida s nechaga teng?
2
a = 6, b = 8, c = 10 bo‘lsa, uchburchak perimetri?
3
Edit dagi sonni butun songa aylantirish uchun nima ishlatiladi?
4
Nima uchun kod tahlilida o‘zgaruvchilar qiymatini jadvalga yozish foydali?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliEski radiodan bepul energiya?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →