🎯 Missiya: «Eski radiodagi 1000 mkF kondensator telefonni bir kunga zaryadlaydi» — video rostmi?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba
A
AzizNavro‘zdan oldin bir video tarqalyapti: «Hoy, do‘stlarim! Eski radiongiz ichidagi sirni hamma sizdan yashiradi! 1000 mkF kondensatorni 12 V gacha zaryadlab, telefonni bir kunga zaryadlang — bepul!» 🔋
M
MalikaNavro‘z haftasi, yangi da’vo. Avval uslubi: «Hoy, do‘stlarim!» — (murojaat) va «hoy» bilan kuchaytirilgan.
Z
ZarinaRasmiy uslubda undalma rasmiy tus beradi: «Hurmatli ota-onalar, sizni yig‘ilishga taklif etamiz». Suhbat va publitsistik uslubda esa his-tuyg‘u bildiradi: «Ey ona tabiat, seni asraymiz».
A
AnvarGap boshidagi undalma vergul yoki undov belgisi bilan ajratiladi. Murojaat his-tuyg‘uni oshiradi, lekin mazmunni o‘zgartirmaydi: o‘lchov, hisob va manba bo‘lmasa, bu dalil emas.
Siz
Birinchi kalit: video do‘stona murojaat bilan ishontiradi, o‘lchov va manba keltirmaydi.
Ona tili
🔒Qulf 1: «Hoy, do‘stlarim!»
Topshiriq: Gap boshidagi undalmadan keyin nima qo‘yiladi?
🔑 Kalit: Video «Hoy, do‘stlarim!» deb his-tuyg‘u bilan ishontiradi; o‘lchov va manba yo‘q.
J
JasurNavro‘z musobaqasining matematika topshirig‘i: x² + 4 = 0. Haqiqiy yechim yo‘q, chunki har bir haqiqiy sonning kvadrati manfiy emas.
Z
ZarinaShuning uchun i kiritiladi, i² = −1. a + bi — : a — haqiqiy, b — mavhum qism. Demak x = ±2i.
MalikaTekislikda z = a + bi — (a; b) nuqta. Uning i r = √(a² + b²), i φ burchak: z = r(cos φ + i sin φ) — , z = r·e^(iφ) — . Masalan 1 + i: r = √2, φ = π/4.
Siz
Eslatma: kompleks sonlarni «<» yoki «>» bilan solishtirib bo‘lmaydi. Energiyalar esa haqiqiy son: ularni solishtirish mumkin. Buni videoga qo‘llaymiz.
Matematika
🔒Qulf 2: i² = −1
Topshiriq: (2 + 3i)(1 − i) nimaga teng?
Seshanba
A
AnvarBir jinsli maydonda zaryadni d masofaga ko‘chirishda ish A = qEd = qU, bu yerda U — kuchlanish. Ish yo‘lning shakliga emas, boshlang‘ich va oxirgi nuqtaga bog‘liq: maydon va kuch .
Z
ZarinaZaryad U kuchlanishda tinch holatdan tezlansa, qU = mυ²/2. Atom fizikasida energiya da: 1 eV = 1,6·10⁻¹⁹ J.
J
JasurZaryadlash uchun ish kerak: bu ish ga aylanadi. C = q/U, W = CU²/2.
M
Malika — dielektrik bilan ajratilgan ikki o‘tkazgich. Videodagi C = 1000 mkF = 10⁻³ F, U = 12 V: W = 10⁻³ · 144 / 2 = 0,072 J.
A
AnvarZaryadlangan kondensator deyarli bir zumda razryadlanishi mumkin: unga hech qachon tegmaymiz.
Siz
Ikkinchi kalit: videodagi kondensatorning energiyasi atigi 0,072 J.
Fizika
🔒Qulf 3: Maydon ishi va kondensator
Topshiriq: C = 10⁻³ F va U = 12 V bo‘lsa, W = CU²/2 nechaga teng?
🔑 Kalit: Videodagi kondensatorda W = CU²/2 = 10⁻³·144/2 = 0,072 J energiya bor.
Z
ZarinaKlub ilovasi: Edit1 — sig‘im, Edit2 — kuchlanish. Editdagi son aslida matn, shuning uchun hisoblashdan oldin o‘giramiz: — matndan haqiqiy songa, FloatToStr — songa-matnga.
A
AnvarOraliq natijalar o‘zgaruvchilarda: bo‘limida e’lon qilinadi, masalan var C, U, W: Real; Bu lar faqat shu protseduraning ichida ishlaydi. W := C * U * U / 2;
J
JasurHarf yozilsa yoki ajratgich noto‘g‘ri bo‘lsa (vergul o‘rniga nuqta), StrToFloat xato beradi. Label’da foydalanuvchiga qanday yozishni tushuntiramiz. Kamida bitta noto‘g‘ri kiritish bilan ham sinaymiz.
M
MalikaNazorat ishidagidek : o‘zgaruvchilar qiymatini jadvalga yozamiz. C = 0,001, U = 12: W = 0,072. Telefon batareyasi 3,7 V va 3000 mAh: zaryadi 3 · 3600 = 10 800 C, energiyasi 10 800 · 3,7 = 39 960 J.
A
Anvar39 960 : 0,072 = 555 000. Batareya kondensatordan 555 000 marta ko‘p energiya saqlaydi.
Siz
Uchinchi kalit: video va’da qilgan energiya telefon batareyasidan yarim million marta kam.
Informatika
🔒Qulf 4: Energiya kalkulyatori
Topshiriq: Telefon batareyasi kondensatordan necha marta ko‘p energiya saqlaydi?
🔑 Kalit: Telefon batareyasi ≈ 39 960 J, kondensator 0,072 J: farq 555 000 marta.
Chorshanba
Z
ZarinaIn our club profile we write about success. Synonyms have a similar meaning: smart – clever – intelligent. Antonyms are opposites: strong – weak.
A
AnvarBut synonyms differ in style: intelligent is more formal, brainy is informal. Choose the word that fits the meaning and the style.
J
JasurA personal profile is three to five sentences. Support adjectives with facts: I am organised: I keep a weekly planner.
M
MalikaOur fact-check version: We are careful: we calculate before we judge. To me, success means getting a true answer because trust matters.
Z
ZarinaAnd remember: success is the result of steady work, readiness to learn and learning from mistakes, not only of luck.
ZarinaTizimli nomda katta radikal — alkan, kichigi — : metoksietan CH₃–O–C₂H₅. C₃H₈O ning izomerlari: propanol-1, propanol-2 va metiletil efir — .
J
JasurOlinishi: spirtning H₂SO₄ bilan 140 °C dan past: 2C₂H₅OH → C₂H₅–O–C₂H₅ + H₂O (faqat o‘qituvchi bilan).
M
MalikaEfirlar inert: oddiy sharoitda ishqor, suyultirilgan kislota va natriy bilan reaksiyaga kirishmaydi — spirtdan farqi. Shuning uchun erituvchi. Vodorod bog‘i yo‘q, spirtdan past haroratda qaynaydi.
Z
ZarinaXavfsizlik: dietil efir juda yonuvchan, bug‘i havo bilan portlovchi aralashma hosil qiladi; ilgari og‘riqsizlantirishda ishlatilgan. Ustaxonada bunday modda yo‘q.
Siz
Ustaxonada eski radio kondensatorlari bor, xolos. Ularga tegmaymiz.
Kimyo (Organik kimyo)
🔒Qulf 6: Ustaxonada
Topshiriq: Dimetil efirning formulasi qaysi?
🔑 Kalit: Zaryadlangan kondensator bir zumda razryadlanishi mumkin: unga tegmaslik kerak. Video buni aytmaydi.
Payshanba
Z
ZarinaMehnat shartnomasi davomi: u yozma, ikki nusxada tuziladi — biri da, biri ish beruvchida.
A
AnvarUnda tomonlar, ish joyi, yoki kasb, boshlanish sanasi, haq, ish vaqti va sharoitlar ko‘rsatiladi.
J
JasurShartnoma yoki bo‘ladi; muddatli — ishning xususiyati yoki kelishuv bilan, muddat tugagach tugaydi. uch oydan oshmaydi va 18 yoshga to‘lmaganlarga belgilanmaydi.
M
MalikaAsossiz ishga olmaslik va jins, millat, din, kelib chiqish, ijtimoiy mavqe bo‘yicha kamsitish taqiqlanadi: faqat ish talab qiladigan malaka e’tiborga olinadi. Yozma shartnomasiz ishlatish — qonun buzilishi.
Siz
Yozma hujjatni tekshirish mumkin. Video esa faqat og‘zaki va’da.
Davlat va huquq asoslari
🔒Qulf 7: Yozma shartnoma
Topshiriq: Sinov muddati ko‘pi bilan qancha bo‘lishi mumkin?
A
AnvarJahon tarixi: 1945-yilda mag‘lub Germaniya to‘rt zonaga bo‘lindi, Berlin to‘rt sektorga. 1949-yil 23-mayda G‘arbiy zonalarda GFR, 7-oktyabrda Sovet zonasida GDR tuzildi.
M
MalikaGFRda 1950–60-yillarda tez tiklanish — . Darslik sabablarini aytadi: Marshall yordami va ijtimoiy bozor iqtisodi. «Mo‘jiza» qo‘shtirnoqda: sehr emas, sababi bor.
Z
Zarina1961-yil 13-avgustda qurildi, 1989-yil 9-noyabrda ochildi, 1990-yil 3-oktyabrda Germaniya birlashdi. Italiyada 1946-yil 2-iyunda referendum bilan respublika tanlandi, 1948-yil 1-yanvarda konstitutsiya kuchga kirdi; 1957-yilda .
J
JasurO‘zbekiston tarixi: darslikka ko‘ra 1950-yillarda qatag‘on qilingan ba’zi ziyolilar keyinroq orqali rasman aybsiz deb tan olingan.
A
AnvarDarslikdagi atama: — bir rahbarni me’yoridan ortiq ulug‘lash.
Siz
Biz baholamaymiz: darslik sanalari va so‘zlarini keltiramiz. Qo‘shtirnoqdagi so‘z ostida ham, videodagi «bepul» ostida ham sabab turadi.
Jahon tarixiO‘zbekiston tarixi
🔒Qulf 8: Qo‘shtirnoqdagi so‘z
Topshiriq: Berlin devori qachon qurilgan?
Juma
Z
ZarinaAdabiyotda Said Ahmadning «Qorako‘z majnun» hikoyasi tahlili. Darslikka ko‘ra u yozuvchining mustaqillik yillaridagi eng yaxshi hikoyalaridan, syujeti murakkab emas. Mazmunini aytmaymiz.
A
AnvarTahlil tushunchalari: , — asar boshidagi qisqa iqtibos, g‘oyaga ishora; ; «ona va farzand» munosabati.
J
JasurRus tilida Pushkin (1799–1837) lirikasi: shoir va she’riyat mavzusi. 1836-yilda yozilgan «Я памятник себе воздвиг нерукотворный…» shu mavzuga bag‘ishlangan; 1829-yilgi «Я вас любил» boshqa mavzuda. Mazmunini aytmaymiz.
Uslub ta’sir qiladi, videoda esa bu ta’sir dalil o‘rnini bosmoqchi.
AdabiyotRus tili
🔒Qulf 9: Epigraf va arxaizm
Topshiriq: «доколь» so‘zi nimani bildiradi?
Shanba
B
BuviShanba — Navro‘zga tayyorgarlik: sumalak uchun bug‘doy ko‘kartiramiz, bozordan choy va ziravor olamiz 🌾
M
MalikaBiologiyada — tuzilish, funksiya va xulq-atvorning muhitga mosligi, tabiiy tanlanish natijasi. Hamma moslanish nisbiy: oq quyon qor yog‘masa xavf ostida.
A
Anvar — foydali irsiy belgili individlar ko‘proq omon qolishi. : o‘rtacha belgi saqlanadi (qattiq bo‘rondan keyin o‘rtacha qanotli chumchuqlar ko‘p omon qolgan). : muhit o‘zgarsa belgi siljiydi (qurumdan to‘q kapalaklar ko‘paygan). : ikki chekka shakl saqlanadi.
Z
ZarinaBakteriyalarning antibiotiklarga chidamliligi ham tanlanish natijasi. Shuning uchun antibiotikni faqat shifokor buyurganidek, kursni oxirigacha ichamiz.
J
JasurGeografiya: bozor choy va ziravorlarining bir qismi Sharqiy Afrikadan. Afrikada 54 mustaqil davlat, maydoni taxminan 30 mln km², 5 subregion: Shimoliy, G‘arbiy, Markaziy, Sharqiy, Janubiy.
M
MalikaShimolda ko‘pchilik arab tilida gapiradi, muhim; G‘arbda aholisi eng ko‘p davlat — Nigeriya; Markazda mis, kobalt, olmos. Muammolar: qashshoqlik, ga qaramlik, .
Siz
Navro‘z dasturxoni uchun xarid ro‘yxatini tuzdik.
BiologiyaGeografiya (Amaliy geografiya)
🔒Qulf 10: Navro‘z oldidan
Topshiriq: Afrikada nechta mustaqil davlat bor?
Yakshanba, Navro‘z
M
MalikaNavro‘z muborak! Sumalak qozoni yonida hukmni tayyorladik 🌷 Kalitlar: 1) W = CU²/2 = 0,072 J; 2) telefon batareyasi ≈ 39 960 J — 555 000 marta ko‘p; 3) videoda manba va o‘lchov yo‘q, faqat «Hoy, do‘stlarim!» bosimi.
A
AnvarHukm: NOTO‘G‘RI. Xavfsizlik: zaryadlangan kondensator deyarli bir zumda razryadlanishi mumkin, unga tegmaymiz.
Z
ZarinaEski radioni buzmaymiz. Zaryadlovchi kerak bo‘lsa, kattalar bilan do‘kondan olamiz.
J
JasurErtadan bayram ta’tili, 22–28 mart. Hammaga yaxshi dam olish!
Siz
Rozimiz. Hisobotni yozamiz va dasturxonga o‘tiramiz.
FizikaMatematika
🔒Qulf 11: Hukm
Topshiriq: Hukmni qaysi kalitlar hal qildi?
★
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 13 ta fanni birlashtirdi.
MatematikaOna tiliIngliz tiliInformatikaAdabiyotBiologiyaDavlat va huquq asoslariFizikaGeografiya (Amaliy geografiya)Jahon tarixiKimyo (Organik kimyo)O‘zbekiston tarixiRus tili
Da’vo: eski radiodagi 1000 mkF kondensator 12 V da telefonni bir kunga zaryadlaydi. Hukm: NOTO‘G‘RI. Kondensator energiyasi W = CU²/2 = 0,072 J, telefon batareyasida esa taxminan 39 960 J bor — 555 000 marta ko‘p. Videoda o‘lchov va manba yo‘q, u do‘stona murojaat bilan ishontiradi. Zaryadlangan kondensator xavfli ham. Nima qilish kerak: radioni buzmang, hisoblab ko‘ring.
— 10-B jamoa
Topilgan kalitlar
Video «Hoy, do‘stlarim!» deb his-tuyg‘u bilan ishontiradi; o‘lchov va manba yo‘q.
Videodagi kondensatorda W = CU²/2 = 10⁻³·144/2 = 0,072 J energiya bor.
Telefon batareyasi ≈ 39 960 J, kondensator 0,072 J: farq 555 000 marta.
Zaryadlangan kondensator bir zumda razryadlanishi mumkin: unga tegmaslik kerak. Video buni aytmaydi.
Yulduzli savollar
C = 1000 mkF va U = 12 V bo‘lsa, kondensator energiyasi?
(3 + 4i)(3 − 4i) nimaga teng?
O‘ylab ko‘r: C = 1 F, U = 12 V bo‘lsa, W qancha va telefonga yetadimi?